THÔNG TIN CHUNG VỀ VĂN BẢN

Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư lẫn nhau giữa Việt Nam và Hà Lan là văn bản pháp lý quốc tế quan trọng nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế song phương thông qua việc tạo điều kiện thuận lợi và bảo hộ an toàn cho các hoạt động đầu tư của công dân hai nước. Dưới đây là thông tin tổng quan về văn bản:

• Tên văn bản: Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư lẫn nhau giữa Việt Nam - Hà Lan.
• Số hiệu: Không rõ.
• Loại văn bản: Hiệp định quốc tế.
• Cơ quan ban hành: Không rõ.
• Ngày ban hành: Không rõ.
• Ngày áp dụng: Không rõ.
• Tình trạng hiệu lực: Không rõ.

GIẢI THÍCH TỪ NGỮ VÀ PHẠM VI ÁP DỤNG (ĐIỀU 1 - ĐIỀU 2)

Hiệp định đưa ra các định nghĩa pháp lý nền tảng để xác định rõ đối tượng được bảo hộ và phạm vi điều chỉnh:

• Thuật ngữ "Đầu tư" (Điều 1): Bao gồm mọi loại tài sản, đặc biệt là:
  • Sở hữu động sản, bất động sản và các quyền sở hữu khác đối với mọi loại tài sản.
  • Các quyền phát sinh từ cổ phần, trái phiếu và các lợi ích khác của công ty hoặc liên doanh.
  • Chứng quyền về tiền, về tài sản khác hoặc về bất kỳ hoạt động nào có giá trị kinh tế.
  • Các quyền trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, quy trình kỹ thuật, đặc quyền kế nghiệp và bí quyết công nghệ.
  • Các quyền được pháp luật đảm bảo bao gồm quyền thăm dò, khai thác, chiết xuất và sử dụng tài nguyên thiên nhiên.
• Thuật ngữ "Công dân" (Điều 1): Được xác định tùy theo mỗi Bên ký kết, bao gồm:
  • Các thể nhân có quốc tịch của Bên ký kết đó.
  • Các pháp nhân được thành lập theo luật pháp của Bên ký kết đó.
  • Các pháp nhân không thành lập theo luật pháp của Bên ký kết đó nhưng chịu sự kiểm soát trực tiếp hoặc gián tiếp bởi các thể nhân hoặc pháp nhân nêu trên.
• Khuyến khích và bảo hộ đầu tư (Điều 2): Mỗi Bên ký kết cam kết thúc đẩy hợp tác kinh tế bằng việc bảo hộ trên lãnh thổ nước mình những khoản đầu tư của công dân Bên ký kết kia, phù hợp với quyền thực thi quyền lực theo luật pháp và quy định của nước mình.

NGUYÊN TẮC ĐỐI XỬ VÀ BẢO HỘ ĐẦU TƯ (ĐIỀU 3 - ĐIỀU 4)

Các quy định về đối xử công bằng và không phân biệt đối xử được thiết lập nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa cho nhà đầu tư nước ngoài:

• Đối xử công bằng và thỏa đáng (Điều 3): Các Bên ký kết bảo đảm dành sự đối xử công bằng, thỏa đáng cho các khoản đầu tư của công dân Bên kia; không áp dụng các biện pháp vô căn cứ hoặc phân biệt đối xử làm phương hại đến hoạt động quản lý, duy trì, sử dụng, thừa hưởng hoặc thanh lý khoản đầu tư.
• Bảo hộ vật chất đầy đủ: Mỗi Bên ký kết dành sự an toàn và bảo hộ vật chất đầy đủ cho các khoản đầu tư này, với mức độ không kém thuận lợi hơn so với mức dành cho công dân nước mình hoặc công dân nước thứ ba (áp dụng nguyên tắc có lợi hơn cho nhà đầu tư). Theo Nghị định thư kèm theo, sự bảo hộ vật chất này được hiểu cụ thể là sự bảo vệ từ phía cảnh sát, đơn vị cứu hỏa, quân đội và các tổ chức tương tự.
• Ngoại lệ về ưu đãi đặc biệt: Các Bên không bắt buộc phải dành cho công dân của Bên kia những ưu đãi đặc biệt phát sinh từ việc tham gia vào các liên minh thuế quan, liên minh kinh tế, liên minh tiền tệ hoặc các tổ chức tương tự.
• Đối xử về thuế (Điều 4): Căn cứ vào luật pháp quốc gia, mỗi Bên dành cho công dân Bên kia sự đối xử không kém thuận lợi hơn so với công dân nước mình hoặc nước thứ ba trong cùng hoàn cảnh đối với các loại thuế và miễn giảm thuế. Tuy nhiên, nguyên tắc này loại trừ các ưu đãi tài chính phát sinh từ Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, việc tham gia liên minh thuế quan/kinh tế hoặc trên cơ sở có đi có lại với quốc gia thứ ba.

QUY ĐỊNH VỀ CHUYỂN TIỀN RA NƯỚC NGOÀI (ĐIỀU 5)

Hiệp định bảo đảm cho mọi khoản tiền liên quan đến đầu tư được chuyển ra nước ngoài bằng đồng tiền tự do chuyển đổi mà không bị hạn chế hay chậm trễ, bao gồm:

• Lợi nhuận, tiền lãi, lãi cổ phần và các khoản thu nhập khác từ hoạt động đầu tư.
• Tiền dùng để mua nguyên liệu chính/phụ, thành phẩm hoặc bán thành phẩm; hoặc tiền thay thế tài sản chính nhằm bảo đảm tính liên tục của đầu tư.
• Tiền bổ sung để phát triển đầu tư và tiền để trả nợ.
• Tiền bản quyền hoặc lệ phí.
• Thu nhập hợp pháp của các thể nhân làm việc liên quan đến đầu tư.
• Tiền thu được từ việc bán hoặc thanh lý toàn bộ hoặc một phần khoản đầu tư.
• Lưu ý từ Nghị định thư: Trường hợp cần Giấy phép đầu tư để phê chuẩn, việc ban hành giấy phép này bảo đảm các quyền chuyển tiền tại Điều 5 có hiệu lực hoàn toàn. Nếu không cần giấy phép, Điều 5 vẫn đương nhiên được áp dụng.

TƯỚC ĐOẠT SỞ HỮU VÀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI (ĐIỀU 6 - ĐIỀU 8)

Các quy định bảo vệ nhà đầu tư trước các rủi ro phi thương mại và can thiệp hành chính từ phía nước sở tại:

• Biện pháp tước đoạt sở hữu (Điều 6): Nghiêm cấm việc tước đoạt trực tiếp hoặc gián tiếp các khoản đầu tư của công dân Bên kia, trừ trường hợp đáp ứng đủ các điều kiện:
  • Thực hiện vì lợi ích công cộng và theo đúng thủ tục luật định.
  • Không có sự phân biệt đối xử hoặc không trái với các cam kết đã thực hiện.
  • Phải được bồi thường công bằng theo đúng giá trị thực tế của khoản đầu tư, bao gồm cả lãi suất thương mại thông thường tính đến ngày chi trả. Khoản bồi thường phải được thanh toán và chuyển không chậm trễ sang nước do người thụ hưởng xác định bằng đồng tiền tự do chuyển đổi.
• Bồi thường thiệt hại do chiến tranh, thiên tai (Điều 7): Công dân bị tổn thất đầu tư do chiến tranh, xung đột vũ trang, cách mạng, tình trạng khẩn cấp quốc gia, bạo loạn hoặc bạo động sẽ được đối xử không kém thuận lợi hơn so với công dân nước sở tại hoặc công dân nước thứ ba trong việc phục hồi, bồi thường, đền bù hoặc các giải pháp khác.
• Thế quyền bảo hiểm (Điều 8): Nếu khoản đầu tư được bảo hiểm về rủi ro phi thương mại theo pháp luật, Bên ký kết kia phải thừa nhận sự thế quyền của người bảo hiểm hoặc tái bảo hiểm đối với các quyền của công dân đó trong phạm vi bảo hiểm.

CƠ CHẾ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP (ĐIỀU 9, ĐIỀU 11, ĐIỀU 12)

Hiệp định thiết lập hai cơ chế giải quyết tranh chấp riêng biệt đối với tranh chấp giữa Nhà nước với nhà đầu tư và tranh chấp giữa hai quốc gia ký kết:

• Tranh chấp giữa một Bên ký kết và nhà đầu tư của Bên kia (Điều 9):
  • Trước hết giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải.
  • Nếu không giải quyết được trong vòng 03 tháng kể từ ngày đề nghị hòa giải, theo yêu cầu của nhà đầu tư, tranh chấp sẽ được đưa ra Tòa án trọng tài Ad-hoc (thành lập theo thỏa thuận đặc biệt hoặc theo Quy tắc Trọng tài của Ủy ban Liên hợp quốc về Luật thương mại quốc tế - UNCITRAL).
  • Trường hợp cả hai Bên ký kết đều tham gia Công ước Washington ngày 18/03/1965, tranh chấp có thể được đưa ra Trung tâm quốc tế giải quyết các tranh chấp về đầu tư (ICSID).
• Trao đổi và tham vấn (Điều 11): Các Bên ký kết có thể yêu cầu trao đổi, tham vấn lẫn nhau về bất kỳ vấn đề nào liên quan đến việc giải thích và áp dụng Hiệp định trên tinh thần thiện chí.
• Tranh chấp giữa các Bên ký kết (Điều 12):
  • Các tranh chấp về giải thích hoặc áp dụng Hiệp định trước hết giải quyết qua đàm phán ngoại giao.
  • Nếu không giải quyết được trong thời gian hợp lý, tranh chấp sẽ được đưa ra Tòa án trọng tài gồm 3 thành viên (mỗi Bên chỉ định 1 trọng tài, và 2 trọng tài này chỉ định một Chủ tịch là công dân nước thứ ba).
  • Trường hợp một Bên không chỉ định được trọng tài hoặc không thống nhất được Chủ tịch trong vòng 02 tháng, các Bên có thể đề nghị Chủ tịch Tòa án Quốc tế (ICJ) thực hiện việc chỉ định.

HIỆU LỰC THI HÀNH VÀ CÁC ĐIỀU KHOẢN KHÁC (ĐIỀU 10, ĐIỀU 13, ĐIỀU 14)

Các quy định về thời gian, không gian áp dụng và thủ tục chấm dứt Hiệp định:

• Thời điểm áp dụng (Điều 10): Hiệp định áp dụng cho cả các khoản đầu tư được thực hiện sau ngày 30 tháng 04 năm 1975.
• Phạm vi lãnh thổ của Hà Lan (Điều 13): Hiệp định áp dụng đối với phần lãnh thổ của Vương quốc Hà Lan tại Châu Âu, vùng Antilles và Aruba của Hà Lan (trừ khi có thông báo khác).
• Hiệu lực và gia hạn (Điều 14):
  • Hiệp định có hiệu lực vào ngày đầu tiên của tháng thứ hai kể từ ngày hai Bên thông báo bằng văn bản về việc hoàn thành các thủ tục pháp lý nội bộ.
  • Hiệp định có hiệu lực ban đầu là 15 năm. Sau đó, Hiệp định tự động gia hạn thêm từng giai đoạn 10 năm một, trừ khi một Bên thông báo chấm dứt bằng văn bản ít nhất 06 tháng trước khi hết hạn.
  • Đối với các khoản đầu tư được thực hiện trước ngày Hiệp định chấm dứt hiệu lực, các điều khoản bảo hộ vẫn tiếp tục có hiệu lực trong thời gian 15 năm tiếp theo kể từ ngày chấm dứt.
  • Chính phủ Vương quốc Hà Lan có quyền chấm dứt việc áp dụng Hiệp định này một cách riêng rẽ đối với bất kỳ phần lãnh thổ nào của Vương quốc.