Quyết định số 58/2009/QĐ-TTg ban hành ngày 16 tháng 04 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm bổ sung các giải pháp về thuế, góp phần thực hiện chủ trương kích cầu đầu tư và tiêu dùng, ngăn chặn suy giảm kinh tế và tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu giai đoạn 2008 - 2009. Dưới đây là tóm tắt chi tiết và phân tích chuyên sâu các nội dung cốt lõi từ Phần mở đầu đến Điều 4 của Quyết định này.

- Giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các đối tượng ưu tiên (Điều 1)

Điều 1 của Quyết định quy định chi tiết về việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) nhằm hỗ trợ trực tiếp cho các doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính, cụ thể:

• Giảm 30% số thuế TNDN phải nộp của năm 2009 đối với thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs). Quy định này giúp các doanh nghiệp quy mô nhỏ có thêm nguồn vốn lưu động để duy trì hoạt động sản xuất.
• Áp dụng mức giảm 30% thuế TNDN năm 2009 đối với các doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, gia công, chế biến nông, lâm, thủy sản, dệt may, da giày, linh kiện điện tử. Đây là những ngành kinh tế mũi nhọn, sử dụng nhiều lao động và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự sụt giảm nhu cầu tiêu dùng của thị trường quốc tế.
• Việc xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa để hưởng ưu đãi thuế được thực hiện theo các tiêu chí về vốn điều lệ hoặc số lượng lao động bình quân theo quy định của pháp luật hiện hành về hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

- Gia hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp để hỗ trợ dòng tiền (Điều 2)

Nhằm giải quyết khó khăn về dòng tiền và vốn lưu động cho doanh nghiệp trong ngắn hạn, Điều 2 đưa ra giải pháp gia hạn thời hạn nộp thuế:

• Gia hạn nộp thuế trong thời hạn 9 tháng đối với số thuế TNDN phải nộp năm 2009 của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, gia công, chế biến nông, lâm, thủy sản, dệt may, da giày, linh kiện điện tử thuộc đối tượng được giảm thuế tại Điều 1.
• Thời gian gia hạn nộp thuế được tính từ ngày hết thời hạn nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế. Biện pháp này tương đương với một khoản hỗ trợ tín dụng không lãi suất từ Nhà nước, giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính để xoay vòng vốn, duy trì sản xuất kinh doanh và giữ việc làm cho người lao động.

- Giãn thời hạn nộp thuế thu nhập cá nhân để kích cầu tiêu dùng (Điều 3)

Để kích thích tiêu dùng nội địa và giảm bớt gánh nặng tài chính cho cá nhân, Điều 3 quy định về việc giãn thời hạn nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN):

• Cho phép giãn thời hạn nộp thuế TNCN đối với các khoản thu nhập từ đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn (bao gồm cả chuyển nhượng chứng khoán), thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền thương mại phát sinh trong năm 2009.
• Thời gian giãn nộp thuế đối với các khoản thu nhập nêu trên được thực hiện đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2009. Việc tạm hoãn thu các khoản thuế này giúp tăng thu nhập khả dụng của cá nhân, từ đó thúc đẩy dòng vốn quay trở lại thị trường chứng khoán và các kênh đầu tư khác, đồng thời kích thích nhu cầu tiêu dùng trong nước.

- Tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành (Điều 4)

Điều 4 quy định về hiệu lực thi hành và trách nhiệm hướng dẫn, triển khai thực hiện Quyết định:

• Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (ngày 16 tháng 04 năm 2009). Các quy định ưu đãi, miễn giảm, gia hạn thuế được áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2009.
• Bộ Tài chính chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan hướng dẫn thi hành Quyết định này. Việc hướng dẫn phải đảm bảo thủ tục hành chính đơn giản, rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp và người nộp thuế tiếp cận nhanh chóng với các chính sách hỗ trợ.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm thi hành và giám sát việc thực hiện Quyết định này tại địa phương, đơn vị mình quản lý.