Tóm tắt Quyết định số 324/1999/QĐ-NHNN6 về Quy chế thu đổi ngân phiếu thanh toán quá thời hạn lưu hành

Quyết định số 324/1999/QĐ-NHNN6 do Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Lê Đức Thúy ký ban hành ngày 15 tháng 09 năm 1999. Văn bản này ban hành kèm theo "Quy chế thu đổi ngân phiếu thanh toán quá thời hạn lưu hành", thiết lập một quy trình thống nhất và chặt chẽ nhằm xử lý các loại ngân phiếu thanh toán (NPTT) đã hết hạn sử dụng lưu thông trên thị trường.

1. Hiệu lực thi hành và phạm vi áp dụng

• Hiệu lực pháp lý: Quyết định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký ban hành. Đồng thời, bãi bỏ hoàn toàn Công văn số 58/CV-NH6 ngày 26/01/1996 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc xử lý ngân phiếu thanh toán quá thời hạn lưu hành.
• Đối tượng chịu trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng, Vụ trưởng Vụ Nghiệp vụ phát hành và Kho quỹ, Vụ trưởng Vụ Kế toán - Tài chính, Vụ trưởng Vụ Tổng kiểm soát, Thủ trưởng các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Giám đốc Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Tổng Giám đốc (Giám đốc) các tổ chức tín dụng, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Vàng bạc đá quý Việt Nam, và Tổng Giám đốc Kho bạc Nhà nước.

2. Quy trình phân loại và xử lý thu đổi ngân phiếu thanh toán quá hạn

Quy chế phân định rõ thẩm quyền và quy trình xử lý thu đổi dựa trên các mốc thời gian quá hạn cụ thể của ngân phiếu thanh toán:

• Đối với ngân phiếu quá hạn trong phạm vi 6 tháng:
  • Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước và các Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố có trách nhiệm trực tiếp tiếp nhận và kiểm tra.
  • Nếu xác định đúng là NPTT do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành, cơ quan ngân hàng thực hiện thu đổi ngay cho khách hàng mà không yêu cầu bất kỳ thủ tục, đơn từ hay giấy tờ giải trình nào.
• Đối với ngân phiếu quá hạn từ trên 6 tháng đến 3 năm:
  • Bước 1: Khách hàng phải làm đơn xin đổi ngân phiếu thanh toán quá hạn theo mẫu quy định tại Phụ lục số 1 gửi tới Sở Giao dịch hoặc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước trên địa bàn.
  • Bước 2: Sở Giao dịch hoặc Chi nhánh tiếp nhận đơn (chưa thu nhận ngân phiếu vật lý của khách hàng). Định kỳ hàng tháng, lập báo cáo tổng hợp theo mẫu tại Phụ lục số 2 gửi về Vụ Nghiệp vụ Phát hành và Kho quỹ trước ngày 5 của tháng tiếp theo.
  • Bước 3: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận báo cáo, Vụ Nghiệp vụ Phát hành và Kho quỹ tiến hành tổng hợp, kiểm tra tính hợp lệ (loại ngân phiếu, ngày hết hạn, số sêri đã phát hành) và cân đối nguồn để xử lý: Trực tiếp giải quyết đối với ngân phiếu quá hạn từ trên 6 tháng đến 1 năm; trình Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xem xét, quyết định đối với ngân phiếu quá hạn từ trên 1 năm đến 3 năm.
  • Bước 4: Vụ Nghiệp vụ Phát hành và Kho quỹ thông báo kết quả bằng văn bản cho đơn vị tiếp nhận. Trong vòng tối đa 5 ngày làm việc kể từ khi nhận thông báo, Sở Giao dịch hoặc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước phải thực hiện thu đổi cho khách hàng hoặc thông báo rõ lý do từ chối bằng văn bản nếu không được chấp nhận.
• Đối với ngân phiếu quá hạn trên 3 năm do nguyên nhân bất khả kháng:
  • Sở Giao dịch hoặc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tiếp nhận đơn của khách hàng (đơn phải có xác nhận của cơ quan hoặc chính quyền địa phương về lý do bất khả kháng).
  • Đơn vị tiếp nhận chuyển đơn kèm theo ý kiến đề xuất gửi về Vụ Nghiệp vụ Phát hành và Kho quỹ. Vụ Nghiệp vụ Phát hành và Kho quỹ tiến hành kiểm tra và trình Thống đốc Ngân hàng Nhà nước xem xét, xử lý theo quy trình tương tự như nhóm quá hạn từ trên 1 năm đến 3 năm.

3. Biểu phí thu đổi ngân phiếu thanh toán quá hạn

Khách hàng thực hiện thu đổi ngân phiếu thanh toán quá hạn phải trả một khoản lệ phí được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên tổng giá trị ngân phiếu được chấp nhận thanh toán. Biểu phí lũy tiến cụ thể như sau:

• Quá hạn từ 1 ngày đến 15 ngày: Thu phí 0,5%.
• Quá hạn từ 16 ngày đến 1 tháng: Thu phí 1,0%.
• Quá hạn từ trên 1 tháng đến 2 tháng: Thu phí 1,5%.
• Quá hạn từ trên 2 tháng đến 3 tháng: Thu phí 2,0%.
• Quá hạn từ trên 3 tháng đến 6 tháng: Thu phí 3,0%.
• Quá hạn từ trên 6 tháng đến 1 năm: Thu phí 4,0%.
• Quá hạn từ trên 1 năm: Thu phí 5,0%.

Toàn bộ số tiền lệ phí thu từ khách hàng được hạch toán trực tiếp vào khoản thu nghiệp vụ tại Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước hoặc Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố thực hiện giao dịch.

4. Quy định về công tác kế toán, thủ tục và tổ chức thực hiện

• Công tác kho quỹ và kế toán: Việc kiểm đếm, đóng bó, niêm phong và hạch toán kế toán đối với số ngân phiếu thanh toán quá hạn sau khi thu đổi phải được thực hiện nghiêm ngặt theo các chế độ, quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước.
• Trách nhiệm kiểm tra, giám sát: Vụ trưởng Vụ Nghiệp vụ Phát hành và Kho quỹ chịu trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện Quy chế này trong toàn bộ hệ thống Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng và Kho bạc Nhà nước.
• Thẩm quyền sửa đổi: Mọi việc sửa đổi, bổ sung các điều, khoản của Quy chế này thuộc thẩm quyền quyết định duy nhất của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

5. Hệ thống biểu mẫu nghiệp vụ kèm theo

• Phụ lục số 1 (Đơn xin đổi ngân phiếu): Yêu cầu kê khai chi tiết thông tin người làm đơn, loại ngân phiếu, ngày hết hạn, số tờ, số sêri, tổng giá trị cần đổi và lý do quá hạn. Phần xác nhận của cơ quan hoặc chính quyền địa phương chỉ bắt buộc đối với trường hợp ngân phiếu quá hạn trên 3 năm do nguyên nhân bất khả kháng.
• Phụ lục số 2 (Báo cáo tổng hợp): Áp dụng cho Sở Giao dịch và các Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước cấp tỉnh để tổng hợp số liệu ngân phiếu quá hạn trên 6 tháng chờ xử lý. Báo cáo yêu cầu phân loại chi tiết theo hai nhóm kỳ quá hạn (từ trên 6 tháng đến 1 năm, và từ trên 1 năm đến 3 năm), ghi rõ mệnh giá, ngày hết hạn, số tờ, thành tiền và bảng kê chi tiết số sêri của từng tờ ngân phiếu để phục vụ công tác đối soát hệ thống.