Quyết định số 2108/QĐ-TTg được ban hành ngày 18 tháng 11 năm 2010 bởi Thủ tướng Chính phủ, phê duyệt Đề án tái cơ cấu Tập đoàn Công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam (Vinashin). Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm tái thiết lập, ổn định và định hướng phát triển bền vững cho Tập đoàn trong giai đoạn khủng hoảng tài chính.

Mục tiêu, yêu cầu và thời gian thực hiện tái cơ cấu

Đề án xác định rõ các định hướng chiến lược nhằm đưa Tập đoàn vượt qua khó khăn và khẳng định vai trò nòng cốt trong nền kinh tế biển:

• Mục tiêu cốt lõi: Sớm ổn định tình hình sản xuất kinh doanh, từng bước khôi phục uy tín, thương hiệu của Tập đoàn; thực hiện giảm lỗ, tiến tới có lãi, trả được nợ, tích lũy và phát triển. Tập đoàn tập trung vào 03 lĩnh vực chính bao gồm: công nghiệp đóng và sửa chữa tàu biển với quy mô phù hợp; công nghiệp phụ trợ phục vụ đóng và sửa chữa tàu biển; đào tạo nâng cao tay nghề cho đội ngũ cán bộ công nhân. Xây dựng Tập đoàn làm nòng cốt của ngành công nghiệp đóng và sửa chữa tàu biển - ngành mũi nhọn để phát triển kinh tế hàng hải và thực hiện chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 và những năm tiếp theo.
• Yêu cầu đặt ra: Quá trình tái cơ cấu không được gây ảnh hưởng lớn đến sự ổn định kinh tế vĩ mô và môi trường đầu tư chung của nền kinh tế. Phải duy trì được đội ngũ lao động nòng cốt, đặc biệt là cán bộ kỹ thuật và công nhân lành nghề trong lĩnh vực sản xuất chính. Bảo đảm quyền và nghĩa vụ hợp pháp của nhà đầu tư, người lao động trong các doanh nghiệp thực hiện sắp xếp. Đồng thời, khai thác hiệu quả tài sản hiện có, giảm thiểu thiệt hại đầu tư và thu hồi tối đa các khoản vốn đã đầu tư vào các lĩnh vực ngoài ngành để tập trung cho ngành kinh doanh chính.
• Thời gian thực hiện: Tiến trình tái cơ cấu được ấn định triển khai trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2013.

Mô hình tổ chức của Tập đoàn sau khi tái cơ cấu

Sau khi cơ cấu lại, Tập đoàn hoạt động theo mô hình tổ hợp các doanh nghiệp liên kết chặt chẽ về lợi ích kinh tế, công nghệ và thị trường, bao gồm:

• Công ty mẹ: Là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
• Các công ty con chủ chốt: Bao gồm các đơn vị lớn như Tổng công ty Công nghiệp tàu thuỷ Nam Triệu, Tổng công ty Công nghiệp tàu thuỷ Bạch Đằng, Tổng công ty Công nghiệp tàu thuỷ Phà Rừng; các Công ty Đóng tàu Hạ Long, Cam Ranh, Sài Gòn, Công nghiệp tàu thủy Sài Gòn; Công ty Chế tạo động cơ Diesel Bạch Đằng; Công ty Thép Cái Lân; Công ty Tài chính Công nghiệp tàu thủy; Công ty Công nghiệp tàu thuỷ và Xây dựng Sông Hồng; Công ty Đóng tàu 76; Công ty Tư vấn đầu tư và thương mại; Công ty cổ phần Công nghiệp tàu thủy và Vận tải Cần Thơ; Công ty cổ phần Công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh.
• Các công ty liên doanh và liên kết: Gồm Công ty TNHH Sejin - Vinashin, Công ty TNHH Songsan - Vinashin (liên doanh) và Công ty TNHH Nhà máy tàu biển Huyndai Vinashin (liên kết).
• Đơn vị sự nghiệp: Viện Khoa học Công nghệ Tàu thuỷ và Trường cao đẳng nghề Vinashin chịu trách nhiệm nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực.
• Phương án sắp xếp các doanh nghiệp còn lại: Đối với các doanh nghiệp không nằm trong danh mục giữ lại của tổ hợp, Hội đồng thành viên Tập đoàn chủ động thực hiện sắp xếp linh hoạt thông qua các hình thức: cổ phần hoá, bán doanh nghiệp, bán nợ, chuyển nợ thành vốn góp, chuyển nhượng phần vốn góp, giải thể hoặc phá sản theo quy định của pháp luật. Trong quá trình này, Tập đoàn được áp dụng các cơ chế, chính sách liên quan trong lĩnh vực đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước.

Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

Để bảo đảm tiến độ và hiệu quả của đề án, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành và Tập đoàn:

• Bộ Giao thông vận tải: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan chỉ đạo toàn diện việc tái cơ cấu Tập đoàn; giám sát việc thực hiện theo đúng pháp luật, mục tiêu, yêu cầu và thời hạn; kịp thời xử lý vướng mắc phát sinh và báo cáo Thủ tướng Chính phủ những vấn đề vượt thẩm quyền; chỉ đạo Tập đoàn xây dựng chiến lược và quy hoạch phát triển giai đoạn 2011 - 2015, tầm nhìn đến năm 2020.
• Bộ Tài chính: Chỉ đạo, hướng dẫn, giám sát Tập đoàn trong việc cơ cấu lại tài chính, xử lý nợ, cân đối các nguồn vốn trả nợ, huy động và sử dụng vốn cho sản xuất kinh doanh và đầu tư; thực hiện rút vốn bằng thương hiệu; xác định lại mức vốn điều lệ phù hợp với nhiệm vụ được giao và cấp đủ vốn điều lệ theo quy định.
• Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Chỉ đạo, hướng dẫn Tập đoàn đăng ký doanh nghiệp trong quá trình tái cơ cấu; chủ trì phối hợp rà soát các dự án đầu tư, khả năng cân đối nguồn lực tập trung vào lĩnh vực kinh doanh chính; giám sát và đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư; hướng dẫn Tập đoàn xây dựng quy chế quản trị nội bộ, đổi mới tổ chức quản trị doanh nghiệp hiệu quả.
• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Chỉ đạo các tổ chức tín dụng trong việc cơ cấu lại các khoản nợ và xem xét cho vay mới theo đúng quy định của pháp luật và quyết định của Thủ tướng Chính phủ về các giải pháp tái cơ cấu tài chính Tập đoàn.
• Hội đồng thành viên Tập đoàn: Tổ chức thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu theo Quyết định này, theo quy định của pháp luật và chỉ đạo của Ban Chỉ đạo tái cơ cấu Tập đoàn, của Thủ tướng Chính phủ; thực hiện các quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với phần vốn đầu tư vào các doanh nghiệp khác trong quá trình sắp xếp, giải thể, chuyển nhượng.

Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành (ngày 18 tháng 11 năm 2010). Bộ trưởng các Bộ: Giao thông vận tải, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Lao động - Thương binh và Xã hội, Nội vụ; Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Ban Chỉ đạo tái cơ cấu Tập đoàn; Hội đồng thành viên Tập đoàn và Thủ trưởng các cơ quan liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.