Tổng quan về Công văn số 5778/TCHQ-KTTT về giá tính thuế hàng nhập khẩu

Công văn số 5778/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh, tăng cường công tác quản lý trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản tập trung vào việc hướng dẫn kiểm tra, xác định trị giá hải quan, chống gian lận thương mại qua giá, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách nhà nước.

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá tính thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể:

• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá: Việc xác định giá tính thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự các phương pháp xác định trị giá hải quan, bắt đầu từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu. Chỉ khi không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch mới chuyển sang các phương pháp tiếp theo.
• Sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá hiệu quả: Cơ quan hải quan phải khai thác, sử dụng có hiệu quả Hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để đối chiếu, so sánh thông tin trị giá khai báo của doanh nghiệp với các thông tin dữ liệu sẵn có nhằm phát hiện các trường hợp khai báo trị giá thấp bất thường.
• Kiểm tra tính trung thực của hồ sơ: Đánh giá tính đầy đủ, hợp pháp và chính xác của các chứng từ trong hồ sơ hải quan, đặc biệt là hóa đơn thương mại, hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan đến các khoản điều chỉnh cộng hoặc điều chỉnh trừ.

2. Quy trình xử lý đối với các trường hợp nghi vấn về trị giá khai báo

Đối với các tờ khai hải quan có nghi vấn về trị giá khai báo, Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý nhằm đảm bảo tính khách quan và đúng pháp luật:

• Xác định nghi vấn và thông báo cho doanh nghiệp: Khi có cơ sở nghi ngờ về trị giá khai báo (như giá khai báo thấp hơn mức giá tham chiếu hoặc giá của hàng hóa giống hệt, tương tự), cơ quan hải quan phải thông báo rõ ràng lý do nghi vấn cho người khai hải quan.
• Tổ chức tham vấn trị giá: Thực hiện thủ tục tham vấn theo đúng thời hạn và quy trình quy định. Trong quá trình tham vấn, công chức hải quan phải yêu cầu người khai hải quan giải trình, cung cấp thêm các tài liệu, chứng từ chứng minh tính trung thực, khách quan của trị giá khai báo.
• Bác bỏ trị giá khai báo khi có đủ cơ sở: Cơ quan hải quan chỉ được bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện áp đặt trị giá tính thuế khi có đầy đủ bằng chứng chứng minh người khai hải quan kê khai không trung thực, không chính xác hoặc không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch.

3. Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan và thanh tra chuyên ngành

Để ngăn chặn triệt để các hành vi gian lận giá tính thuế, Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò của công tác hậu kiểm:

• Chuyển thông tin kiểm tra sau thông quan: Đối với các trường hợp chưa đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo tại khâu thông quan nhưng vẫn còn nghi vấn, chi cục hải quan nơi đăng ký tờ khai phải chuyển thông tin, hồ sơ sang lực lượng kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Khi phát hiện doanh nghiệp có hành vi thông đồng, giả mạo chứng từ, sử dụng hai hệ thống sổ sách kế toán hoặc hóa đơn giả để gian lận thuế, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính nghiêm khắc hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu tội phạm hình sự.

4. Trách nhiệm của Cục Hải quan các tỉnh, thành phố

Công văn giao nhiệm vụ cụ thể cho lãnh đạo và công chức các đơn vị hải quan địa phương:

• Chỉ đạo sát sao công tác quản lý trị giá: Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về kết quả thu thuế và công tác chống gian lận qua giá tại địa bàn quản lý.
• Nâng cao năng lực nghiệp vụ cho công chức: Thường xuyên tổ chức tập huấn, cập nhật kiến thức về kỹ năng kiểm tra trị giá, kỹ năng tham vấn và sử dụng hệ thống thông tin dữ liệu cho công chức làm công tác áp giá, tính thuế.
• Báo cáo kịp thời vướng mắc: Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền hoặc phát hiện các lỗ hổng chính sách, các đơn vị phải kịp thời tổng hợp, báo cáo về Tổng cục Hải quan để có hướng dẫn giải quyết thống nhất trên toàn quốc.