Tóm tắt Công văn số 4961/TCHQ-KTTT của Tổng cục Hải quan về giá tính thuế hàng nhập khẩu

Công văn số 4961/TCHQ-KTTT là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng của Tổng cục Hải quan gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh, tăng cường công tác kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu, hạn chế tình trạng gian lận thương mại qua giá và thất thu ngân sách nhà nước.

1. Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá tính thuế hàng nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Tuân thủ trình tự các phương pháp xác định trị giá: Việc xác định trị giá hải quan phải thực hiện đúng theo quy định pháp luật, áp dụng tuần tự từ phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu cho đến các phương pháp thay thế. Chỉ khi không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trước mới chuyển sang phương pháp tiếp theo.
• Kiểm tra chi tiết hồ sơ hải quan: Công chức hải quan phải kiểm tra kỹ lưỡng các chứng từ đi kèm trong bộ hồ sơ, đặc biệt là hóa đơn thương mại, hợp đồng mua bán, chứng từ thanh toán và các khoản điều chỉnh để phát hiện các dấu hiệu nghi vấn về trị giá khai báo.
• Khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu: Đối chiếu mức giá khai báo của doanh nghiệp với hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá của ngành hải quan và danh mục hàng hóa nhập khẩu có rủi ro về trị giá để kịp thời phát hiện các trường hợp khai báo thấp hơn thực tế.

2. Quy trình xử lý và tham vấn đối với các trường hợp nghi vấn về trị giá

Đối với các lô hàng có mức giá khai báo thấp bất thường hoặc nằm trong danh sách rủi ro, cơ quan hải quan áp dụng quy trình xử lý chặt chẽ:

• Thông báo nghi vấn và yêu cầu giải trình: Cơ quan hải quan thực hiện thông báo nghi vấn cho người khai hải quan, yêu cầu cung cấp bổ sung các tài liệu, chứng từ chứng minh tính trung thực và khách quan của trị giá khai báo.
• Tổ chức tham vấn trực tiếp: Quá trình tham vấn phải được thực hiện theo đúng quy định, ghi nhận đầy đủ ý kiến giải trình của doanh nghiệp và các chứng từ chứng minh nguồn gốc, giao dịch thanh toán thực tế.
• Bác bỏ trị giá khai báo khi có đủ cơ sở: Trường hợp doanh nghiệp không giải trình được sự hợp lý của mức giá hoặc không cung cấp đủ chứng từ hợp pháp, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá tính thuế theo đúng phương pháp quy định.

3. Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan và thanh tra chuyên đề

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế và chống thất thu, văn bản nhấn mạnh việc chuyển trọng tâm từ kiểm tra trong thông quan sang kiểm tra sau thông quan:

• Xây dựng kế hoạch kiểm tra trọng điểm: Tập trung kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp, mặt hàng có rủi ro cao về trị giá tính thuế, các mặt hàng tiêu dùng có thuế suất cao và kim ngạch nhập khẩu lớn.
• Phối hợp thông tin chặt chẽ: Tăng cường chia sẻ thông tin giữa bộ phận kiểm tra trị giá trong thông quan và bộ phận kiểm tra sau thông quan để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi gian lận thuế qua giá.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Các trường hợp cố tình khai sai trị giá, sử dụng chứng từ giả mạo để trốn thuế phải bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật hành chính hoặc chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự.

4. Trách nhiệm triển khai của các Cục Hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho lãnh đạo các Cục Hải quan tỉnh, thành phố:

• Chỉ đạo sát sao công tác quản lý giá: Lãnh đạo đơn vị chịu trách nhiệm trước Tổng cục trưởng về kết quả thu thuế và hiệu quả công tác chống gian lận thương mại qua giá tại địa bàn quản lý.
• Nâng cao năng lực cán bộ: Thường xuyên tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ xác định trị giá hải quan cho công chức làm công tác áp giá, tính thuế tại các chi cục.
• Báo cáo kịp thời vướng mắc: Tổng hợp các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để báo cáo về Tổng cục Hải quan xem xét, hướng dẫn giải quyết thống nhất trên toàn quốc.