TÓM TẮT CÔNG VĂN SỐ 3989/TCHQ-KTTT VỀ GIÁ TÍNH THUẾ HÀNG NHẬP KHẨU

Công văn số 3989/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm chấn chỉnh, tăng cường công tác quản lý trị giá hải quan và xác định giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản tập trung vào việc đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế cho ngân sách nhà nước, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

1. Mục tiêu và phạm vi áp dụng của Công văn

Văn bản hướng dẫn các đơn vị hải quan địa phương thống nhất thực hiện các quy định về xác định trị giá hải quan, hạn chế tình trạng gian lận thương mại qua giá. Phạm vi áp dụng bao gồm:

• Áp dụng đối với tất cả các chi cục hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu trên toàn quốc trong quá trình làm thủ tục thông quan cho hàng hóa nhập khẩu.
• Đối tượng điều chỉnh trực tiếp là các mặt hàng nhập khẩu có thuế suất cao, kim ngạch lớn, hoặc các mặt hàng có nguy cơ gian lận về trị giá tính thuế cao như ô tô, xe máy, hàng điện tử, mỹ phẩm, hàng tiêu dùng.

2. Các nguyên tắc cốt lõi trong xác định giá tính thuế hàng nhập khẩu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị nghiêm túc tuân thủ các nguyên tắc xác định trị giá hải quan theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể:

• Nguyên tắc trị giá giao dịch: Trị giá tính thuế phải được xác định trước hết dựa trên trị giá giao dịch thực tế của hàng hóa nhập khẩu (giá mà người mua thực tế đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán cho người bán), sau khi đã cộng hoặc trừ các khoản điều chỉnh hợp pháp.
• Sử dụng cơ sở dữ liệu trị giá: Cơ quan hải quan phải khai thác và sử dụng hiệu quả Hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan để đối chiếu, so sánh và phát hiện các trường hợp khai báo giá thấp bất thường.
• Áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá: Trong trường hợp không xác định được theo trị giá giao dịch, phải áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá thay thế theo đúng quy định tại Thông tư của Bộ Tài chính.

3. Quy trình kiểm tra, tham vấn và bác bỏ trị giá khai báo

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, Công văn hướng dẫn chi tiết quy trình xử lý đối với các lô hàng có nghi vấn về trị giá khai báo:

• Kiểm tra trong thông quan: Công chức hải quan thực hiện kiểm tra chi tiết hồ sơ, đối chiếu mức giá khai báo với danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro về trị giá và các nguồn thông tin có sẵn.
• Tổ chức tham vấn: Đối với các trường hợp nghi ngờ trị giá khai báo thấp hơn cơ sở dữ liệu nhưng chưa đủ căn cứ bác bỏ ngay, cơ quan hải quan tiến hành thông báo và tổ chức tham vấn với doanh nghiệp để làm rõ các yếu tố cấu thành giá.
• Bác bỏ trị giá khai báo: Cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá tính thuế nếu doanh nghiệp không chứng minh được tính trung thực, khách quan của mức giá khai báo hoặc không nộp đủ chứng từ tài liệu hợp pháp theo yêu cầu.

4. Tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan và thanh tra chuyên đề

Bên cạnh việc kiểm tra trong thông quan, Tổng cục Hải quan nhấn mạnh vai trò của công tác hậu kiểm:

• Chuyển thông tin các lô hàng có nghi vấn trị giá nhưng chưa được làm rõ trong thông quan sang lực lượng Kiểm tra sau thông quan để tiến hành thanh tra, kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế.
• Tập trung kiểm tra các doanh nghiệp có tần suất nhập khẩu lớn, các mặt hàng nhạy cảm và các doanh nghiệp có dấu hiệu liên kết, quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán ảnh hưởng đến giá trị giao dịch.

5. Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị hải quan

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các cấp lãnh đạo và công chức hải quan:

• Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả thu thuế và công tác quản lý trị giá tại địa bàn quản lý; thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực thi công vụ của công chức dưới quyền.
• Công chức làm công tác áp giá thuế: Phải nâng cao năng lực chuyên môn, cập nhật kịp thời biến động giá cả thị trường quốc tế và trong nước để phục vụ công tác áp giá chính xác, khách quan.