Tổng quan về Công văn số 4134/TCHQ-KTTT

Công văn số 4134/TCHQ-KTTT được ban hành bởi Tổng cục Hải quan nhằm hướng dẫn và thống nhất thực hiện các quy định về chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc liên quan đến điều kiện khấu trừ, hoàn thuế, cũng như xác định trị giá hải quan.

Các loại chứng từ thanh toán qua ngân hàng được chấp nhận

Theo hướng dẫn của Tổng cục Hải quan, chứng từ thanh toán qua ngân hàng hợp lệ phải thể hiện rõ việc chuyển tiền từ tài khoản của bên mua (bên nhập khẩu) sang tài khoản của bên bán (bên xuất khẩu). Các chứng từ này bao gồm:

• Giấy báo Nợ (Debit Note) của ngân hàng phục vụ người mua hoặc Giấy báo Có (Credit Note) của ngân hàng phục vụ người bán.
• Điện chuyển tiền (Swift Message) có xác nhận của ngân hàng về việc đã thực hiện giao dịch chuyển tiền thành công.
• Bảng sao kê tài khoản của doanh nghiệp tại ngân hàng, thể hiện rõ dòng tiền thanh toán cho lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu cụ thể.
• Các chứng từ thanh toán khác theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối và hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Hướng dẫn xử lý đối với các phương thức thanh toán đặc biệt

Công văn cũng đưa ra hướng dẫn cụ thể đối với một số trường hợp thanh toán không theo phương thức chuyển tiền trực tiếp thông thường:

• Thanh toán bù trừ công nợ: Trường hợp doanh nghiệp thực hiện bù trừ công nợ giữa hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu, hoặc bù trừ dịch vụ, doanh nghiệp phải xuất trình hợp đồng mua bán có quy định rõ điều khoản bù trừ, văn bản xác nhận bù trừ công nợ giữa hai bên và chứng từ thanh toán qua ngân hàng đối với phần chênh lệch (nếu có).
• Thanh toán qua bên thứ ba: Việc thanh toán thông qua một bên thứ ba được chỉ định phải được quy định cụ thể trong hợp đồng mua bán hoặc phụ lục hợp đồng. Chứng từ thanh toán qua ngân hàng phải thể hiện rõ việc thanh toán được thực hiện theo chỉ định này.
• Thanh toán trả chậm: Đối với các lô hàng thanh toán trả chậm, doanh nghiệp phải xuất trình thỏa thuận trả chậm trong hợp đồng và thực hiện bổ sung chứng từ thanh toán qua ngân hàng ngay sau khi thực hiện việc chuyển tiền theo đúng thời hạn cam kết.

Trách nhiệm kiểm tra, giám sát của các bên liên quan

Để đảm bảo tính minh bạch và ngăn ngừa gian lận thương mại, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Đối với cơ quan Hải quan: Công chức hải quan có trách nhiệm kiểm tra đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên chứng từ thanh toán với hợp đồng thương mại, hóa đơn thương mại và tờ khai hải quan. Trường hợp phát hiện nghi vấn về tính trung thực của chứng từ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xác minh tại ngân hàng thương mại có liên quan.
• Đối với doanh nghiệp: Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các chứng từ thanh toán xuất trình cho cơ quan hải quan. Đồng thời, doanh nghiệp có nghĩa vụ lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ thanh toán để phục vụ công tác kiểm tra sau thông quan.