Công văn số 3636 TCT/NV1 được Tổng cục Thuế ban hành ngày 10/10/2003 nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục và hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp các Cục thuế địa phương thống nhất quy trình kiểm tra, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hoàn thuế, đồng thời ngăn chặn các hành vi gian lận thuế GTGT trong hoạt động xuất khẩu và kinh doanh.

- Hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa xuất khẩu

Văn bản hướng dẫn chi tiết các tài liệu bắt buộc phải có trong hồ sơ đề nghị hoàn thuế GTGT của doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu, bao gồm:

• Tờ khai hải quan về hàng hóa xuất khẩu có xác nhận thực xuất của cơ quan hải quan cửa khẩu.
• Hợp đồng xuất khẩu hàng hóa ký kết với thương nhân nước ngoài theo đúng quy định của pháp luật thương mại.
• Hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn xuất khẩu hợp pháp ghi rõ doanh thu xuất khẩu.
• Chứng từ thanh toán tiền hàng qua ngân hàng theo đúng quy định, chứng minh việc tiền đã được chuyển từ nước ngoài vào tài khoản của doanh nghiệp tại Việt Nam.

- Quy trình tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ hoàn thuế của cơ quan thuế

Tổng cục Thuế yêu cầu các cơ quan thuế địa phương thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra hồ sơ hoàn thuế nhằm đảm bảo tính chính xác và hợp pháp:

• Thực hiện phân loại hồ sơ hoàn thuế thành các nhóm đối tượng khác nhau để áp dụng biện pháp kiểm tra trước hoàn thuế sau hoặc hoàn thuế trước kiểm tra sau.
• Đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao hoặc mới thành lập, cơ quan thuế phải tiến hành kiểm tra thực tế tại trụ sở doanh nghiệp trước khi ra quyết định hoàn thuế.
• Kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của các hóa đơn đầu vào, đối chiếu với tờ khai thuế GTGT định kỳ của doanh nghiệp.

- Biện pháp phòng chống gian lận và xử lý vi phạm

Để hạn chế tình trạng trục lợi tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước, Công văn 3636 TCT/NV1 nhấn mạnh các biện pháp nghiệp vụ sau:

• Tăng cường phối hợp với cơ quan hải quan để xác minh tính thực tế của hàng hóa xuất khẩu và tính xác thực của các tờ khai hải quan.
• Phối hợp với các ngân hàng thương mại để xác minh dòng tiền thanh toán qua ngân hàng, đảm bảo không có sự quay vòng vốn giả tạo nhằm hợp thức hóa hồ sơ.
• Xử lý nghiêm các trường hợp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, hóa đơn khống hoặc kê khai khống doanh thu xuất khẩu để chiếm đoạt tiền hoàn thuế.