Tóm tắt Công văn số 3499 TCT/DNNN ngày 25/10/2004 của Tổng cục Thuế về việc xoá nợ thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước

Công văn số 3499 TCT/DNNN được Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn các Cục thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện thống nhất việc xử lý, xoá nợ thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước đối với các doanh nghiệp nhà nước thực hiện sắp xếp lại, chuyển đổi sở hữu hoặc gặp khó khăn khách quan trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.

Các đối tượng được xem xét xóa nợ thuế và các khoản nộp ngân sách Nhà nước

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, các đối tượng được tập trung xử lý và xem xét xóa nợ bao gồm:

• Doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa, giao, bán, khoán, cho thuê doanh nghiệp nhưng có số nợ thuế và các khoản phải nộp ngân sách nhà nước phát sinh trước thời điểm chuyển đổi lớn hơn giá trị phần vốn nhà nước còn lại tại doanh nghiệp.
• Doanh nghiệp nhà nước bị giải thể hoặc lâm vào tình trạng phá sản mà sau khi tiến hành thanh lý tài sản theo quy định của pháp luật vẫn không đủ nguồn tài chính để thanh toán các khoản nợ thuế và ngân sách nhà nước.
• Các doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc do thay đổi chính sách vĩ mô của Nhà nước dẫn đến thiệt hại nặng nề, không còn khả năng nguồn vốn để nộp thuế.

Nguyên tắc và điều kiện áp dụng việc xóa nợ thuế

Việc xóa nợ thuế phải đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý và điều kiện sau:

• Chỉ thực hiện xóa nợ đối với các khoản nợ thực tế phát sinh trước thời điểm doanh nghiệp có quyết định chuyển đổi sở hữu, giải thể hoặc phá sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Doanh nghiệp phải chứng minh được việc đã áp dụng mọi biện pháp thu hồi nợ phải thu, xử lý tài sản tồn kho, tài sản hư hỏng nhưng vẫn không đủ nguồn tài chính để thanh toán nợ thuế.
• Mọi trường hợp xóa nợ phải được lập hồ sơ rõ ràng, minh bạch, có sự phê duyệt của cơ quan có thẩm quyền và không được làm thất thoát tài sản công.

Hồ sơ và thủ tục đề nghị xóa nợ thuế

Để được xem xét xóa nợ thuế, doanh nghiệp và cơ quan thuế trực tiếp quản lý cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu pháp lý sau:

• Văn bản đề nghị xóa nợ thuế của doanh nghiệp hoặc cơ quan chủ quản, trong đó giải trình rõ nguyên nhân khách quan, số tiền thuế nợ đề nghị xóa chi tiết theo từng sắc thuế và từng thời kỳ phát sinh.
• Báo cáo tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm quyết định sắp xếp lại hoặc thời điểm đề nghị xóa nợ, đã được kiểm toán hoặc có xác nhận chính thức của cơ quan thuế.
• Các quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc cổ phần hóa, giao, bán, giải thể hoặc tuyên bố phá sản doanh nghiệp.
• Biên bản đối chiếu số liệu nợ thuế giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế quản lý trực tiếp tại thời điểm chốt số liệu đề nghị xóa nợ.

Trách nhiệm của cơ quan thuế các cấp trong việc xử lý xóa nợ

Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục thuế địa phương triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ sau:

• Phối hợp chặt chẽ với Sở Tài chính và các cơ quan ban ngành địa phương để kiểm tra, đối chiếu, xác định chính xác số nợ thuế thực tế của từng doanh nghiệp thuộc diện được xử lý.
• Hướng dẫn các doanh nghiệp lập hồ sơ đầy đủ, đúng biểu mẫu quy định và khẩn trương gửi về cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định nhằm tháo gỡ khó khăn kịp thời cho doanh nghiệp.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra giám sát quá trình xử lý nợ, ngăn chặn triệt để các hành vi lợi dụng chính sách xóa nợ thuế để trục lợi cá nhân hoặc cố ý làm trái quy định của pháp luật.