Công văn số 2811 TCT/PCCS được Tổng cục Thuế ban hành ngày 06/09/2004 hướng dẫn về việc xử lý số tiền thuế của doanh nghiệp sáp nhập. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương thực hiện đúng quy trình chuyển giao nghĩa vụ, quyền lợi thuế trong quá trình tổ chức lại doanh nghiệp.

Nguyên tắc kế thừa nghĩa vụ và quyền lợi thuế khi sáp nhập

Theo các quy định pháp luật về doanh nghiệp và hướng dẫn của Tổng cục Thuế, khi tiến hành sáp nhập doanh nghiệp, toàn bộ quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến thuế của doanh nghiệp bị sáp nhập sẽ được chuyển giao toàn bộ cho doanh nghiệp nhận sáp nhập:

• Doanh nghiệp nhận sáp nhập có trách nhiệm kế thừa và hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ nợ thuế, tiền phạt (nếu có) của doanh nghiệp bị sáp nhập phát sinh trước thời điểm sáp nhập.
• Doanh nghiệp nhận sáp nhập được quyền kế thừa các quyền lợi về thuế của doanh nghiệp bị sáp nhập, bao gồm số thuế nộp thừa, số thuế đầu vào chưa được khấu trừ hết và các quyền lợi hợp pháp khác.

Xử lý số tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào chưa khấu trừ hết

Đối với số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết của doanh nghiệp bị sáp nhập, phương án xử lý được thực hiện như sau:

• Số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết tính đến thời điểm sáp nhập sẽ được chuyển giao cho doanh nghiệp nhận sáp nhập.
• Doanh nghiệp nhận sáp nhập có trách nhiệm tổng hợp, kê khai và tiếp tục thực hiện khấu trừ số thuế GTGT này vào kỳ tính thuế tiếp theo theo quy định của pháp luật về thuế GTGT.

Xử lý số tiền thuế nộp thừa của doanh nghiệp bị sáp nhập

Trường hợp doanh nghiệp bị sáp nhập có số tiền thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp (thuế nộp thừa) đối với các sắc thuế như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế môn bài hoặc các loại thuế, phí khác:

• Số tiền thuế nộp thừa này sẽ được cơ quan thuế xác nhận thông qua biên bản quyết toán thuế tại thời điểm sáp nhập.
• Doanh nghiệp nhận sáp nhập được phép bù trừ số thuế nộp thừa này vào số thuế phải nộp của chính doanh nghiệp nhận sáp nhập trong các kỳ tính thuế tiếp theo, hoặc làm thủ tục hoàn thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Yêu cầu về hồ sơ và thủ tục quyết toán thuế

Để đảm bảo tính pháp lý và cơ sở số liệu cho việc chuyển giao quyền và nghĩa vụ thuế, các doanh nghiệp phải tuân thủ quy trình sau:

• Doanh nghiệp bị sáp nhập phải thực hiện hoàn thành việc lập báo cáo tài chính, quyết toán thuế với cơ quan thuế quản lý trực tiếp tính đến thời điểm sáp nhập.
• Phải có biên bản bàn giao chi tiết về nghĩa vụ thuế, số thuế nộp thừa, số thuế GTGT còn được khấu trừ giữa doanh nghiệp bị sáp nhập và doanh nghiệp nhận sáp nhập.
• Doanh nghiệp nhận sáp nhập có trách nhiệm nộp hồ sơ sáp nhập và các văn bản liên quan đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp để thực hiện điều chỉnh thông tin đăng ký thuế và theo dõi nghĩa vụ thuế kế thừa.