Tóm tắt Công văn số 2627/TCHQ-KTTT về việc cưỡng chế làm thủ tục xuất nhập khẩu

Công văn số 2627/TCHQ-KTTT được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 08/06/2004 nhằm hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan đối với các doanh nghiệp nợ thuế quá hạn. Dưới đây là các nội dung quy định chi tiết và cốt lõi của văn bản:

1. Đối tượng và phạm vi áp dụng biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan

Văn bản xác định rõ nguyên tắc và đối tượng bị áp dụng biện pháp cưỡng chế hành chính trong lĩnh vực hải quan:

• Áp dụng đối với các doanh nghiệp, tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu có hành vi chây ỳ, nợ đọng tiền thuế hoặc tiền phạt chậm nộp quá thời hạn quy định mà không tự nguyện chấp hành nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước.
• Biện pháp cưỡng chế dừng làm thủ tục hải quan được áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Khi một doanh nghiệp bị áp dụng biện pháp cưỡng chế tại một Chi cục Hải quan này thì các Chi cục Hải quan khác trên cả nước cũng phải dừng làm thủ tục XNK cho doanh nghiệp đó.
• Cơ quan Hải quan nơi phát sinh nợ thuế có trách nhiệm thông báo công khai và cập nhật danh sách doanh nghiệp bị cưỡng chế lên hệ thống dữ liệu chung của ngành Hải quan để các đơn vị phối hợp thực hiện.

2. Các trường hợp đặc biệt được xem xét giải tỏa cưỡng chế tạm thời

Để đảm bảo hài hòa giữa việc thu hồi nợ thuế cho ngân sách và tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất, tránh nguy cơ phá sản, Tổng cục Hải quan hướng dẫn các trường hợp đặc biệt được tạm thời chưa áp dụng hoặc giải tỏa cưỡng chế:

• Trường hợp có bảo lãnh của tổ chức tín dụng: Nếu doanh nghiệp đang bị cưỡng chế nhưng xuất trình được thư bảo lãnh thanh toán của tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng thương mại đối với số tiền thuế nợ hoặc số thuế phát sinh của lô hàng mới, cơ quan Hải quan sẽ xem xét giải quyết cho làm thủ tục thông quan.
• Nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu: Đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu trực tiếp phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu, nếu doanh nghiệp có cam kết xuất khẩu sản phẩm đúng hạn, có phương án nộp dần nợ thuế được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và cam kết thanh toán đầy đủ thuế phát sinh của lô hàng mới, Hải quan có thể xem xét giải quyết cho thông quan từng lô hàng cụ thể.
• Hàng hóa phục vụ mục đích khẩn cấp: Các lô hàng nhập khẩu phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ an ninh, quốc phòng, phòng chống thiên tai, dịch bệnh hoặc cứu trợ khẩn cấp sẽ được ưu tiên giải quyết thông quan, không áp dụng biện pháp cưỡng chế dừng thủ tục hải quan.

3. Trách nhiệm phối hợp và tổ chức thực hiện của cơ quan Hải quan

Văn bản quy định cụ thể trách nhiệm của các cấp Hải quan trong việc tổ chức thực hiện cưỡng chế:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo các Chi cục trực thuộc thường xuyên rà soát, đối chiếu số liệu nợ thuế để áp dụng biện pháp cưỡng chế chính xác, đúng đối tượng, tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
• Công chức hải quan tại các cửa khẩu có trách nhiệm tra cứu kỹ thông tin trên hệ thống trước khi tiếp nhận và đăng ký tờ khai hải quan. Trường hợp phát hiện doanh nghiệp thuộc danh sách cưỡng chế phải dừng ngay thủ tục và yêu cầu doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ thuế.
• Nghiêm cấm mọi hành vi tự ý giải tỏa cưỡng chế, thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp nợ thuế khi chưa có ý kiến chỉ đạo bằng văn bản của cấp có thẩm quyền hoặc chưa đáp ứng đủ các điều kiện bảo lãnh theo quy định.