Công văn số 2294 TCT/ĐTNN do Tổng cục Thuế ban hành ngày 28/07/2004 là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế đối với các dự án sử dụng nguồn vốn Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) tại Việt Nam. Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương trong việc áp dụng ưu đãi thuế, hoàn thuế và nghĩa vụ nộp thuế của các nhà thầu thực hiện dự án ODA.

Chính sách thuế giá trị gia tăng đối với dự án ODA

Văn bản hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các đối tượng tham gia dự án ODA, cụ thể như sau:

• Đối với dự án ODA không hoàn lại: Chủ dự án hoặc nhà thầu chính được áp dụng cơ chế không chịu thuế GTGT hoặc được hoàn lại số thuế GTGT đã nộp cho các hàng hóa, dịch vụ mua trong nước để thực hiện dự án. Quy trình hoàn thuế được thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính nhằm đảm bảo nguồn vốn viện trợ không bị tính thuế.
• Đối với dự án ODA vốn vay ưu đãi: Thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ mua trong nước hoặc nhập khẩu để thực hiện dự án thường do ngân sách nhà nước cấp phát hoặc được hoàn lại tùy thuộc vào phương thức quản lý tài chính của từng dự án cụ thể.
• Nghĩa vụ của nhà thầu phụ: Nhà thầu phụ cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho nhà thầu chính thực hiện dự án ODA vẫn phải kê khai và nộp thuế GTGT theo quy định hiện hành, không được trực tiếp hưởng các ưu đãi thuế GTGT dành cho nhà thầu chính trừ trường hợp có quy định đặc biệt khác.

Chính sách thuế nhập khẩu và thuế GTGT hàng nhập khẩu

Việc nhập khẩu thiết bị, máy móc và phương tiện vận tải phục vụ cho dự án ODA được điều chỉnh chặt chẽ:

• Miễn thuế nhập khẩu: Thiết bị, máy móc, phương tiện vận tải chuyên dùng nằm trong danh mục được phê duyệt phục vụ trực tiếp cho việc thực hiện dự án ODA được xem xét miễn thuế nhập khẩu theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.
• Thủ tục xác nhận: Để được hưởng ưu đãi miễn thuế, chủ dự án hoặc nhà thầu phải thực hiện đăng ký danh mục hàng hóa nhập khẩu miễn thuế với cơ quan hải quan trước khi tiến hành nhập khẩu.

Nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế nhà thầu nước ngoài

Các nhà thầu nước ngoài và nhà thầu trong nước khi tham gia thực hiện dự án ODA phải tuân thủ các quy định về thuế thu nhập:

• Nhà thầu nước ngoài (Nhà thầu phụ nước ngoài): Phải nộp thuế nhà thầu bao gồm thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo phương pháp tỷ lệ tính trên doanh thu phát sinh tại Việt Nam, trừ trường hợp các điều ước quốc tế về ODA mà Việt Nam ký kết có quy định khác.
• Nhà thầu trong nước: Thực hiện kê khai và nộp thuế TNDN theo mức thuế suất phổ thông đối với phần thu nhập phát sinh từ việc thực hiện hợp đồng dự án ODA, không được miễn giảm thuế TNDN chỉ vì lý do nguồn vốn thực hiện là vốn ODA.

Chính sách thuế thu nhập cá nhân đối với chuyên gia nước ngoài

Văn bản cũng lưu ý về nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của các cá nhân tham gia dự án:

• Chuyên gia nước ngoài thực hiện dự án ODA viện trợ không hoàn lại: Được miễn thuế TNCN đối với phần thu nhập từ việc thực hiện dự án ODA tại Việt Nam theo các quy định và quyết định cụ thể của Thủ tướng Chính phủ.
• Các đối tượng khác: Cá nhân là người Việt Nam hoặc chuyên gia nước ngoài làm việc cho các dự án ODA vốn vay vẫn phải nộp thuế TNCN theo quy định của pháp luật thuế TNCN hiện hành.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện và quyết toán thuế

Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế địa phương phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư dự án ODA để hướng dẫn nhà thầu thực hiện đúng quy trình kê khai, hoàn thuế và quyết toán thuế. Việc kiểm tra, thanh tra thuế đối với các dự án ODA phải được thực hiện nghiêm túc nhằm tránh thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời đảm bảo giải ngân nguồn vốn ODA đúng tiến độ và phù hợp với các cam kết quốc tế.