Tóm tắt Công văn số 2233/TCHQ-KTTT về giá tính thuế hàng nhập khẩu

Công văn số 2233/TCHQ-KTTT được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 19/05/2004 nhằm hướng dẫn, chấn chỉnh và thống nhất thực hiện các quy định về xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu tại các cục hải quan địa phương. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng các phương pháp xác định trị giá hải quan, đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Dưới đây là chi tiết các nội dung chỉ đạo và quy định cốt lõi được nêu trong Công văn số 2233/TCHQ-KTTT:

- Nguyên tắc xác định trị giá tính thuế và áp dụng các phương pháp xác định trị giá

• Yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc và trình tự các phương pháp xác định trị giá tính thuế theo quy định của pháp luật.
• Trị giá giao dịch phải được coi là phương pháp cơ bản và đầu tiên để xác định trị giá tính thuế. Chỉ khi không đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch thì mới chuyển sang các phương pháp xác định trị giá khác theo đúng thứ tự tuần tự được quy định.
• Nghiêm cấm việc tùy tiện áp đặt giá tính thuế hoặc tự ý thay đổi thứ tự các phương pháp xác định trị giá khi chưa thực hiện đầy đủ các bước kiểm tra, bác bỏ theo quy định.

- Quy trình kiểm tra, nghi vấn và bác bỏ trị giá khai báo của doanh nghiệp

• Công tác kiểm tra trị giá khai báo phải được thực hiện ngay từ khâu tiếp nhận hồ sơ. Công chức hải quan có trách nhiệm đối chiếu thông tin khai báo với các nguồn thông tin dữ liệu sẵn có của cơ quan hải quan để phát hiện các trường hợp có nghi vấn về mức giá.
• Khi phát hiện mức giá khai báo thấp bất thường hoặc có nghi ngờ hợp lý về tính trung thực, chính xác của trị giá khai báo, cơ quan hải quan phải thực hiện quy trình nghi vấn và yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp thêm tài liệu chứng minh.
• Việc bác bỏ trị giá khai báo chỉ được thực hiện khi có đầy đủ cơ sở chứng minh doanh nghiệp khai báo không trung thực, hồ sơ không hợp lệ, hoặc không đáp ứng đủ các điều kiện để áp dụng phương pháp trị giá giao dịch. Mọi quyết định bác bỏ phải được lập thành văn bản và nêu rõ lý do cụ thể.

- Tổ chức tham vấn và xử lý kết quả tham vấn trị giá hải quan

• Công tác tham vấn giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp phải được tổ chức một cách dân chủ, khách quan và đúng thời hạn quy định. Quá trình tham vấn phải được ghi nhận đầy đủ bằng biên bản có chữ ký của các bên liên quan.
• Trong quá trình tham vấn, cơ quan hải quan có trách nhiệm giải thích rõ các nghi vấn, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp chứng minh tính trung thực của mức giá khai báo thông qua các chứng từ thương mại, chứng từ thanh toán thực tế.
• Trường hợp sau khi tham vấn mà doanh nghiệp chứng minh được mức giá khai báo là phù hợp với thực tế giao dịch khách quan, cơ quan hải quan phải chấp nhận trị giá khai báo của doanh nghiệp.
• Trường hợp doanh nghiệp không giải trình được hoặc không cung cấp được chứng từ hợp pháp để chứng minh, cơ quan hải quan sẽ thực hiện bác bỏ và xác định trị giá tính thuế theo phương pháp quy định phù hợp tiếp theo.

- Xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu thông tin giá tính thuế

• Các cục hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm thường xuyên cập nhật, thu thập thông tin về giá cả hàng hóa nhập khẩu trên địa bàn quản lý để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu giá hoàn chỉnh và đáng tin cậy.
• Tăng cường việc trao đổi thông tin giá cả giữa các đơn vị hải quan trong toàn ngành nhằm phát hiện kịp thời các trường hợp gian lận thương mại qua giá, đồng thời tránh tình trạng áp dụng giá thiếu thống nhất giữa các cửa khẩu khác nhau đối với cùng một mặt hàng.

- Trách nhiệm của thủ trưởng các đơn vị hải quan địa phương

• Cục trưởng các cục hải quan địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, giám sát và chịu trách nhiệm về kết quả công tác xác định trị giá tính thuế tại đơn vị mình.
• Thường xuyên tổ chức kiểm tra, thanh tra công vụ để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp hoặc cố ý làm trái các quy định về xác định trị giá tính thuế của cán bộ, công chức hải quan dưới quyền.