Công văn số 2088/TCHQ-KTTT được Tổng cục Hải quan ban hành ngày 10/05/2004 nhằm hướng dẫn, chỉ đạo nghiệp vụ và giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc xác định giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện các quy định về trị giá hải quan trong giai đoạn chuyển đổi và áp dụng các nguyên tắc xác định trị giá tính thuế.

- Mục đích và phạm vi áp dụng của văn bản

• Hướng dẫn các đơn vị hải quan địa phương thực hiện thống nhất việc kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu theo đúng quy định của pháp luật hiện hành tại thời điểm ban hành.
• Kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng các nguyên tắc xác định trị giá tính thuế, đặc biệt là việc áp dụng phương pháp trị giá giao dịch và các phương pháp xác định trị giá thay thế.

- Các nội dung chỉ đạo trọng tâm về giá tính thuế

• Nguyên tắc xác định trị giá tính thuế: Yêu cầu các đơn vị hải quan tuân thủ nghiêm ngặt trình tự và các phương pháp xác định trị giá tính thuế. Ưu tiên áp dụng phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu khi có đủ các điều kiện theo quy định.
• Xử lý trường hợp nghi ngờ trị giá khai báo: Hướng dẫn chi tiết quy trình kiểm tra, phát hiện nghi vấn và tổ chức tham vấn đối với các trường hợp doanh nghiệp khai báo mức giá thấp bất thường hoặc có dấu hiệu gian lận thương mại qua giá.
• Thẩm quyền và trách nhiệm của cơ quan hải quan: Phân định rõ trách nhiệm của cán bộ hải quan trong khâu thông quan và kiểm tra sau thông quan đối với việc kiểm tra trị giá, đảm bảo không gây phiền hà cho doanh nghiệp nhưng vẫn quản lý chặt chẽ, chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.
• Phối hợp và khai thác thông tin: Tăng cường việc cập nhật, khai thác và sử dụng hiệu quả cơ sở dữ liệu giá tính thuế của Tổng cục Hải quan để làm cơ sở đối chiếu, kiểm tra trị giá khai báo của doanh nghiệp một cách khách quan, chính xác.

- Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

• Góp phần chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ xác định trị giá tính thuế trong toàn ngành hải quan, tạo môi trường minh bạch và bình đẳng cho các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu.
• Hạn chế tình trạng áp đặt giá một cách tùy tiện từ phía cơ quan hải quan, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống gian lận thương mại qua giá tính thuế.