Tổng quan về Công văn số 1640/CP-CCHC

Công văn số 1640/CP-CCHC được Chính phủ ban hành ngày 19/12/2002 nhằm chỉ đạo thực hiện các biện pháp thí điểm cấp bách nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, kiềm chế tai nạn và giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông tại các đô thị lớn. Đây là văn bản mang tính định hướng hành động mạnh mẽ, tạo tiền đề cho việc siết chặt kỷ cương giao thông đường bộ trong giai đoạn đầu thập niên 2000.

Các nội dung và chính sách cốt lõi trong giai đoạn thí điểm

Văn bản tập trung vào việc triển khai đồng bộ các giải pháp đột phá, tác động trực tiếp đến ý thức người tham gia giao thông và công tác quản lý hạ tầng đô thị:

• Thí điểm hạn chế phương tiện cá nhân: Đưa ra chủ trương thí điểm ngừng hoặc hạn chế đăng ký mới xe máy tại một số quận trung tâm thuộc các thành phố lớn (đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh) nhằm kiểm soát sự gia tăng quá nhanh của phương tiện giao thông cá nhân vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng.
• Tổ chức lại phân luồng và hạ tầng giao thông: Thực hiện thí điểm phân làn đường dành riêng cho từng loại phương tiện (xe cơ giới, xe thô sơ, xe buýt); cải tạo các nút giao thông trọng điểm; lắp đặt thêm hệ thống đèn tín hiệu, biển báo hiệu đường bộ và dải phân cách cứng để giảm thiểu xung đột giao thông.
• Tăng cường chế tài xử phạt vi phạm hành chính: Áp dụng thí điểm mức xử phạt cao hơn đối với các hành vi cố ý vi phạm trật tự an toàn giao thông như vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, lạng lách đánh võng, không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông. Đồng thời, thí điểm hình thức tạm giữ phương tiện có thời hạn đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng.
• Phát triển và nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng: Khuyến khích người dân sử dụng xe buýt thông qua việc trợ giá, mở rộng mạng lưới tuyến và ưu tiên không gian lưu thông cho phương tiện công cộng nhằm từng bước thay thế xe cá nhân.

Tổ chức thực hiện và phân công trách nhiệm

Để đảm bảo các biện pháp thí điểm được triển khai hiệu quả, Chính phủ đã phân định rõ vai trò của các cơ quan chủ quản:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng đề án thí điểm cụ thể phù hợp với đặc thù địa phương; chỉ đạo các lực lượng chức năng phối hợp chặt chẽ để giải tỏa hành lang an toàn giao thông, vỉa hè, lòng đường bị lấn chiếm.
• Bộ Công an: Chỉ đạo lực lượng Cảnh sát giao thông tăng cường tuần tra, kiểm soát lưu động, xử lý nghiêm và kịp thời các hành vi vi phạm; phối hợp với các cơ quan truyền thông để công khai danh tính các trường hợp vi phạm nghiêm trọng nhằm răn đe.
• Bộ Giao thông vận tải: Chịu trách nhiệm rà soát, bổ sung hệ thống biển báo, sơn kẻ đường; khắc phục triệt để các "điểm đen" về tai nạn giao thông trên các tuyến quốc lộ và trục lộ chính hướng vào đô thị.
• Các cơ quan thông tin đại chúng: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự an toàn giao thông, tạo sự đồng thuận trong nhân dân đối với các chính sách thí điểm của Chính phủ.