Giới thiệu chung về Công văn 959/TXNK-TGHQ

Công văn 959/TXNK-TGHQ được ban hành bởi Cục Thuế xuất nhập khẩu nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất áp dụng các quy định pháp luật về trị giá hải quan, hạn chế tình trạng gian lận thương mại qua giá, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa của doanh nghiệp.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm về trị giá hải quan

Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc nghiệp vụ và quy trình xử lý đối với các trường hợp có nghi vấn về trị giá khai báo, cụ thể bao gồm các nội dung cốt lõi sau:

• Nguyên tắc áp dụng các phương pháp xác định trị giá hải quan: Hướng dẫn chi tiết về trình tự áp dụng các phương pháp xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Việc xác định trị giá phải tuân thủ nghiêm ngặt theo thứ tự các phương pháp quy định tại Thông tư số 39/2015/TT-BTC (và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan). Cơ quan hải quan chỉ được chuyển sang phương pháp tiếp theo khi không thể áp dụng được phương pháp trước đó.
• Xử lý nghi vấn về trị giá khai báo của doanh nghiệp: Quy định rõ cơ sở để cơ quan hải quan nghi vấn trị giá khai báo. Khi mức giá khai báo của doanh nghiệp thấp hơn mức giá tại cơ sở dữ liệu trị giá hải quan hoặc có các dấu hiệu nghi ngờ về mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán ảnh hưởng đến trị giá giao dịch, cơ quan hải quan phải thực hiện các bước kiểm tra, yêu cầu doanh nghiệp giải trình hoặc tổ chức tham vấn theo đúng quy định.
• Thủ tục và thẩm quyền tổ chức tham vấn trị giá: Hướng dẫn cụ thể về quy trình tổ chức tham vấn một lần hoặc tham vấn theo từng lô hàng. Cơ quan hải quan có trách nhiệm đối thoại trực tiếp với người khai hải quan để làm rõ các nghi vấn. Kết quả tham vấn phải được lập thành biên bản ghi nhận đầy đủ ý kiến của các bên và là cơ sở pháp lý để ra quyết định bác bỏ hoặc chấp nhận trị giá khai báo của doanh nghiệp.
• Xác định trị giá hải quan trong trường hợp bác bỏ trị giá khai báo: Trường hợp người khai hải quan không giải trình được hoặc cơ quan hải quan có đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan sẽ thực hiện xác định trị giá hải quan theo các phương pháp quy định. Việc xác định này phải dựa trên các nguồn thông tin khách quan, sẵn có và được cập nhật trên hệ thống dữ liệu hải quan tại thời điểm xác định trị giá.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Việc triển khai thực hiện các hướng dẫn tại Công văn 959/TXNK-TGHQ mang lại nhiều tác động thiết thực cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp:

• Đối với cơ quan hải quan: Giúp chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ kiểm tra trị giá, nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước và đảm bảo sự minh bạch, thống nhất giữa các chi cục hải quan địa phương.
• Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Giúp doanh nghiệp nắm rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình khai báo và tham vấn trị giá hải quan. Doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị đầy đủ chứng từ, hồ sơ thương mại, chứng từ thanh toán để chứng minh tính trung thực của trị giá giao dịch nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi có nghi vấn từ cơ quan hải quan.