Tổng quan về Công văn 9478/TCHQ-GSQL năm 2016

Công văn 9478/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng liên quan đến hoạt động thuê kho bên ngoài của các doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Văn bản này giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong việc quản lý, giám sát hàng hóa lưu giữ tại kho thuê ngoài, đảm bảo vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, vừa đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan.

Các quy định cốt lõi về việc thuê kho bên ngoài của doanh nghiệp chế xuất

Theo nội dung hướng dẫn tại Công văn 9478/TCHQ-GSQL, việc thuê kho bên ngoài của doanh nghiệp chế xuất phải tuân thủ các nguyên tắc và điều kiện chặt chẽ sau:

• Mục đích thuê kho: Doanh nghiệp chế xuất chỉ được phép thuê kho bên ngoài để lưu giữ nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị và sản phẩm phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất của chính doanh nghiệp đó. Nghiêm cấm việc sử dụng kho thuê ngoài để thực hiện các hoạt động sản xuất hoặc gia công hàng hóa.
• Địa điểm thuê kho: Kho thuê ngoài phải nằm trong khu vực địa lý thuận tiện cho công tác quản lý, giám sát của Chi cục Hải quan quản lý doanh nghiệp chế xuất. Thông thường, kho phải nằm trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao hoặc các khu vực được cơ quan hải quan chấp thuận.
• Điều kiện về rào chắn và giám sát: Kho thuê ngoài phải có tường rào cứng ngăn cách với khu vực xung quanh, có cửa khóa an toàn và đảm bảo các điều kiện để cơ quan hải quan thực hiện việc kiểm tra, giám sát khi cần thiết. Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm bảo quản nguyên trạng hàng hóa lưu giữ tại kho này.

Thủ tục thông báo và quản lý hải quan đối với kho thuê ngoài

Để được chấp thuận và vận hành kho thuê ngoài, doanh nghiệp chế xuất và cơ quan hải quan phải thực hiện các bước thủ tục sau:

• Thông báo cho cơ quan hải quan: Trước khi đưa kho vào sử dụng, doanh nghiệp chế xuất phải có văn bản thông báo gửi Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp. Nội dung thông báo phải thể hiện rõ: địa điểm kho, diện tích, thời hạn thuê, khả năng đáp ứng điều kiện giám sát hải quan và mục đích sử dụng kho.
• Kiểm tra thực tế của cơ quan hải quan: Sau khi nhận được thông báo, Chi cục Hải quan quản lý sẽ tiến hành kiểm tra thực tế tình trạng kho bãi. Nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về giám sát hải quan, cơ quan hải quan sẽ ban hành văn bản chấp thuận cho doanh nghiệp đưa kho vào hoạt động.
• Chế độ báo cáo và quản lý hàng hóa: Doanh nghiệp chế xuất có trách nhiệm theo dõi, ghi chép chi tiết lượng hàng hóa đưa vào, đưa ra và tồn kho tại kho thuê ngoài trên hệ thống sổ sách kế toán của doanh nghiệp. Định kỳ hoặc khi có yêu cầu, doanh nghiệp phải báo cáo tình hình sử dụng kho cho cơ quan hải quan quản lý.

Chính sách thuế và thủ tục hải quan đối với hàng hóa luân chuyển

Công văn cũng làm rõ các quy định về thuế và thủ tục hải quan đối với hàng hóa di chuyển giữa doanh nghiệp chế xuất và kho thuê ngoài:

• Thủ tục hải quan khi luân chuyển hàng hóa: Việc vận chuyển nguyên liệu, vật tư, sản phẩm giữa doanh nghiệp chế xuất và kho thuê ngoài không phải làm thủ tục hải quan như đối với hoạt động xuất nhập khẩu thông thường, nhưng phải được quản lý bằng chứng từ vận chuyển nội bộ và sổ sách theo dõi nghiêm ngặt.
• Chính sách thuế: Hàng hóa của doanh nghiệp chế xuất lưu giữ tại kho thuê ngoài vẫn được áp dụng chính sách thuế đối với khu phi thuế quan, với điều kiện hàng hóa đó phải được chứng minh là phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp và chịu sự giám sát của cơ quan hải quan. Mọi hành vi tẩu tán hàng hóa ra thị trường nội địa từ kho thuê ngoài sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về thuế và hải quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 9478/TCHQ-GSQL đã tháo gỡ nhiều khó khăn về không gian lưu trữ cho các doanh nghiệp chế xuất khi quy mô sản xuất mở rộng vượt quá diện tích nhà xưởng hiện tại. Đồng thời, văn bản này cũng thiết lập một hành lang pháp lý rõ ràng, giúp cơ quan hải quan địa phương thống nhất phương thức quản lý, ngăn ngừa các hành vi lợi dụng chính sách ưu đãi thuế của doanh nghiệp chế xuất để gian lận thương mại.