Giới thiệu về Công văn 9303/VPCP-CN năm 2020

Công văn 9303/VPCP-CN được Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 09 tháng 11 năm 2020, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về chủ trương và cơ chế cho phép tư nhân đầu tư vào thị trường truyền tải điện. Đây là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trong đó khuyến khích mọi thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân tham gia phát triển phân khúc truyền tải điện.

- Chủ trương xã hội hóa đầu tư lưới điện truyền tải

Văn bản nêu rõ định hướng nhất quán của Chính phủ trong việc thu hút nguồn lực xã hội hóa để đầu tư phát triển hạ tầng truyền tải điện quốc gia, giảm bớt áp lực vốn đầu tư công cho ngân sách nhà nước và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Khuyến khích các nhà đầu tư tư nhân tham gia đầu tư xây dựng hệ thống truyền tải điện, đặc biệt là các đường dây và trạm biến áp đồng bộ để giải tỏa công suất cho các dự án nguồn điện năng lượng tái tạo do chính họ hoặc các nhà đầu tư khác phát triển.
• Đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, tránh tình trạng đầu tư manh mún, tự phát làm ảnh hưởng đến an toàn vận hành hệ thống điện.

- Đảm bảo vai trò quản lý và độc quyền nhà nước trong truyền tải điện

Mặc dù mở cửa cho tư nhân đầu tư, văn bản vẫn nhấn mạnh việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Điện lực về độc quyền nhà nước trong hoạt động truyền tải điện để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia:

• Nhà nước tiếp tục giữ quyền độc quyền quản lý, vận hành hệ thống truyền tải điện quốc gia (các đường dây truyền tải xương sống, liên miền, liên tỉnh có tính chất quan trọng).
• Các công trình truyền tải do tư nhân đầu tư sau khi hoàn thành phải được bàn giao hoặc phối hợp vận hành chặt chẽ với đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia theo đúng quy chuẩn kỹ thuật và quy định pháp luật.
• Xác định rõ ranh giới đầu tư giữa nhà nước và tư nhân đối với từng dự án cụ thể để làm cơ sở quản lý tài sản và vận hành an toàn.

- Nhiệm vụ cụ thể giao cho Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan

Để triển khai thực hiện hiệu quả chủ trương này, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành:

• Giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách và quy định pháp luật cụ thể để hướng dẫn việc tư nhân đầu tư vào lưới điện truyền tải.
• Bộ Công Thương có trách nhiệm rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định pháp luật hiện hành (như Luật Điện lực, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư - PPP) để tháo gỡ các vướng mắc về mặt pháp lý cho nhà đầu tư tư nhân.
• Yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp chặt chẽ với các nhà đầu tư tư nhân trong việc thỏa thuận đấu nối, nghiệm thu và đưa vào vận hành các công trình truyền tải điện do tư nhân đầu tư, bảo đảm giải tỏa tối đa công suất các nguồn điện sạch.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với thị trường điện lực

Công văn 9303/VPCP-CN đóng vai trò là đòn bẩy pháp lý quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị ngành điện:

• Góp phần giải quyết triệt để tình trạng nghẽn mạch truyền tải, giải tỏa công suất cho các dự án điện gió, điện mặt trời tại các khu vực có mật độ dự án cao như miền Trung và miền Nam.
• Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thu hút dòng vốn FDI và vốn tư nhân trong nước vào hạ tầng năng lượng.
• Đặt nền móng cho việc hoàn thiện khung pháp lý về xã hội hóa ngành điện trong các luật chuyên ngành tiếp theo.