Giới thiệu về Công văn 922/TXNK-TGHQ năm 2017

Công văn 922/TXNK-TGHQ do Cục Thuế xuất nhập khẩu thuộc Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc tính phụ phí mất cân đối vỏ container (phụ phí CIC - Container Imbalance Charge) vào trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng quy định pháp luật thuế giữa cơ quan hải quan các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp trong giai đoạn 2016 - 2020.

Bản chất pháp lý của phụ phí CIC trong hoạt động vận tải

Phụ phí CIC (hoặc phụ phí EIC - Equipment Imbalance Charge) là khoản phụ phí mất cân đối vỏ container, được các hãng tàu thu nhằm bù đắp chi phí vận chuyển container rỗng từ nơi thừa đến nơi thiếu. Khoản phí này phát sinh do sự không cân bằng trong cán cân xuất nhập khẩu hàng hóa giữa các quốc gia và khu vực địa lý khác nhau.

Nguyên tắc xác định phụ phí CIC tính vào trị giá tính thuế hàng nhập khẩu

Căn cứ vào các quy định tại Thông tư 39/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính về trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, Công văn 922/TXNK-TGHQ đưa ra các nguyên tắc cốt lõi để xác định việc cộng phụ phí CIC vào trị giá tính thuế như sau:

• Liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa nhập khẩu: Phụ phí CIC chỉ bị cộng vào trị giá tính thuế nếu khoản phí này liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa nhập khẩu đến cửa khẩu nhập đầu tiên.
• Do người mua chi trả: Khoản phí này phải do người mua (người nhập khẩu) thực tế thanh toán cho hãng tàu hoặc đơn vị vận chuyển, và khoản phí này chưa được tính trong giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán của hàng hóa nhập khẩu.
• Thời điểm phát sinh chi phí: Nếu phụ phí CIC phát sinh trước khi hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên, khoản phí này bắt buộc phải cộng vào trị giá tính thuế. Ngược lại, nếu phát sinh sau khi hàng hóa đã đến cửa khẩu nhập đầu tiên (ví dụ: chi phí phát sinh trong quá trình lưu kho, vận chuyển nội địa sau thông quan tại Việt Nam) thì không phải cộng vào trị giá hải quan.

Hướng dẫn kiểm tra và xử lý đối với cơ quan hải quan địa phương

Để đảm bảo công tác quản lý thuế được thực hiện chặt chẽ, tránh thất thu ngân sách nhà nước nhưng đồng thời không gây khó khăn cho doanh nghiệp, Cục Thuế xuất nhập khẩu yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện các biện pháp sau:

• Kiểm tra hồ sơ hải quan và chứng từ liên quan: Công chức hải quan có trách nhiệm yêu cầu doanh nghiệp xuất trình đầy đủ hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, chứng từ vận tải (vận đơn), hóa đơn phụ phí của hãng tàu hoặc đại lý hãng tàu tại Việt Nam để đối chiếu, làm rõ bản chất khoản phí CIC phát sinh.
• Phân loại theo điều kiện thương mại (Incoterms): Đối với các điều kiện giao hàng mà người bán chịu trách nhiệm chi trả chi phí vận chuyển đến cửa khẩu nhập (như CIF, CFR), cơ quan hải quan cần kiểm tra xem phụ phí CIC đã được tính gộp trong cước vận chuyển hay chưa. Nếu người bán đã trả, doanh nghiệp nhập khẩu không phải cộng thêm. Đối với các điều kiện giao hàng mà người mua chịu chi phí vận chuyển (như FOB, EXW), nếu phát sinh phụ phí CIC do người mua trả thì bắt buộc phải thực hiện khai báo và cộng vào trị giá tính thuế.
• Xử lý nghiêm các trường hợp khai báo sai lệch: Trường hợp phát hiện doanh nghiệp cố tình không khai báo phụ phí CIC dù khoản phí này thuộc đối tượng phải cộng theo quy định, cơ quan hải quan sẽ tiến hành ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế.

Ý nghĩa của văn bản đối với doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Công văn 922/TXNK-TGHQ đã tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý, tạo sự minh bạch trong việc phân định các khoản phụ phí vận tải biển. Hướng dẫn này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc đàm phán hợp đồng mua bán, xác định rõ nghĩa vụ thuế, đồng thời giúp cơ quan hải quan thống nhất quy trình kiểm tra sau thông quan, hạn chế tối đa các tranh chấp không đáng có về trị giá tính thuế trong giai đoạn 2016 - 2020.