Giới thiệu chung về Công văn 89/BXD-KTXD và Thông tư 09/2008/TT-BXD

Công văn 89/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết một số nội dung liên quan đến việc áp dụng Thông tư số 09/2008/TT-BXD ngày 17/4/2008. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình điều chỉnh giá vật liệu xây dựng đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường có biến động lớn về giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng tại thời điểm ban hành.

Đối tượng và phạm vi áp dụng điều chỉnh giá hợp đồng

Theo hướng dẫn tại Công văn 89/BXD-KTXD và Thông tư 09/2008/TT-BXD, việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng được áp dụng đối với:

• Các hợp đồng xây dựng sử dụng vốn nhà nước (bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước).
• Hình thức hợp đồng áp dụng bao gồm: Hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định.
• Các gói thầu đang triển khai thực hiện dở dang hoặc các hợp đồng đã ký kết nhưng gặp biến động lớn về giá cả vật liệu vượt ngoài tầm kiểm soát của các bên tham gia hợp đồng.

Các loại vật liệu xây dựng được phép điều chỉnh giá

Văn bản xác định rõ danh mục các loại vật liệu xây dựng chủ yếu chịu ảnh hưởng lớn từ biến động thị trường được phép xem xét điều chỉnh, bao gồm:

• Sắt, thép các loại dùng trong xây dựng công trình.
• Xi măng, cát, đá, sỏi, gạch xây các loại.
• Nhựa đường, xăng, dầu diezen phục vụ trực tiếp cho công tác thi công xây dựng.
• Các loại vật liệu xây dựng khác có biến động giá lớn theo quyết định và hướng dẫn cụ thể của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Phương pháp xác định và nguyên tắc điều chỉnh giá

Công văn hướng dẫn chi tiết phương pháp tính toán phần chênh lệch giá để bù trừ vào hợp đồng xây dựng:

• Nguyên tắc điều chỉnh: Chỉ thực hiện điều chỉnh đối với khối lượng công việc được thi công từ thời điểm giá vật liệu có biến động lớn theo công bố của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Không áp dụng điều chỉnh cho phần khối lượng đã hoàn thành trước thời điểm biến động hoặc phần khối lượng bị chậm trễ tiến độ do lỗi chủ quan của nhà thầu.
• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Xác định chi phí chênh lệch vật liệu bằng cách lấy khối lượng vật liệu thực tế sử dụng hợp lý nhân với mức chênh lệch giữa giá vật liệu tại thời điểm thi công (hoặc thời điểm mua) so với giá vật liệu trong hợp đồng hoặc giá tại thời điểm phê duyệt kết quả trúng thầu.
• Phương pháp sử dụng chỉ số giá: Áp dụng chỉ số giá xây dựng do Bộ Xây dựng hoặc Sở Xây dựng địa phương công bố để điều chỉnh giá trị hợp đồng theo các công thức toán học quy định cụ thể.

Thẩm quyền phê duyệt và quy trình thực hiện

Quy trình thực hiện điều chỉnh giá và dự toán công trình được phân cấp rõ ràng nhằm đảm bảo tính minh bạch và chịu trách nhiệm của các bên:

• Chủ đầu tư có trách nhiệm xác định khối lượng vật liệu được điều chỉnh, tính toán giá trị điều chỉnh và trình người quyết định đầu tư phê duyệt.
• Đối với các dự án nhóm A, B, C, thẩm quyền phê duyệt dự toán chi phí bổ sung thuộc về người quyết định đầu tư của dự án đó.
• Trường hợp việc điều chỉnh giá làm vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt, chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư để xem xét, quyết định việc điều chỉnh tổng mức đầu tư theo quy định pháp luật hiện hành trước khi thực hiện các bước tiếp theo.
• Các bên phải tiến hành thương thảo và ký kết phụ lục hợp đồng làm cơ sở thanh toán, quyết toán vốn đầu tư sau khi dự toán bổ sung được phê duyệt hợp pháp.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 89/BXD-KTXD phối hợp cùng Thông tư 09/2008/TT-BXD đã tháo gỡ kịp thời các khó khăn tài chính cho nhà thầu thi công, ngăn ngừa tình trạng đình trệ các công trình xây dựng, đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ rủi ro hợp lý giữa nhà nước và doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư xây dựng.