Công văn 8860/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành hướng dẫn về việc xử lý thuế đối với mặt hàng thép nhập khẩu theo loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu nhưng bị mất mát, thất thoát. Đây là văn bản nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất cách xử lý thuế giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp khi xảy ra hao hụt, mất mát nguyên liệu trong quá trình lưu kho hoặc sản xuất.

Theo quy định của pháp luật về thuế và hải quan, nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu hoặc gia công chỉ được hưởng chính sách miễn thuế, hoàn thuế khi thực tế được đưa vào sản xuất và sản phẩm đã được xuất khẩu ra nước ngoài. Đối với lượng thép bị mất, việc xử lý thuế được quy định cụ thể như sau:

• Không đủ điều kiện miễn thuế, hoàn thuế: Lượng thép bị mất mát (không phân biệt nguyên nhân do thiên tai, hỏa hoạn, mất trộm hay các lý do chủ quan khác) do không được đưa vào sản xuất ra sản phẩm xuất khẩu thực tế nên không đáp ứng điều kiện để được miễn thuế hoặc hoàn thuế nhập khẩu.
• Nghĩa vụ nộp thuế: Doanh nghiệp nhập khẩu có nghĩa vụ phải tự kê khai và nộp đủ thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) và các loại thuế khác (nếu có) đối với lượng thép bị mất mát, thất thoát này.

Việc xác định nghĩa vụ tài chính đối với lượng thép bị mất được thực hiện theo các nguyên tắc sau:

• Thời điểm tính thuế: Được xác định tại thời điểm doanh nghiệp phát hiện mất mát và chủ động kê khai thay đổi mục đích sử dụng, hoặc thời điểm cơ quan hải quan phát hiện thông qua công tác kiểm tra, thanh tra, quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư tại doanh nghiệp.
• Chính sách thuế áp dụng: Thuế suất và trị giá tính thuế được áp dụng theo quy định của pháp luật tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai chuyển đổi mục đích sử dụng) hoặc thời điểm cơ quan hải quan ban hành quyết định ấn định thuế.

Công văn cũng chỉ rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong việc xử lý và giám sát lượng nguyên liệu bị mất:

• Đối với doanh nghiệp: Có trách nhiệm bảo quản nguyên trạng nguyên liệu nhập khẩu. Khi phát hiện thép bị mất, doanh nghiệp phải báo cáo ngay với cơ quan hải quan quản lý trực tiếp, cung cấp các hồ sơ, tài liệu chứng minh liên quan (như biên bản xác nhận của cơ quan chức năng, kết luận của cơ quan công an nếu bị mất trộm) và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế để tránh bị xử phạt chậm nộp.
• Đối với cơ quan hải quan: Tiến hành kiểm tra, đối chiếu số liệu báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu của doanh nghiệp. Trường hợp phát hiện chênh lệch thiếu do mất mát mà doanh nghiệp chưa kê khai, cơ quan hải quan sẽ thực hiện ấn định thuế và xử lý vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.