Tóm tắt Công văn 8810/TCHQ-TXNK năm 2015 về xử lý nợ phạt chậm nộp thuế

Công văn 8810/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành ngày 22 tháng 09 năm 2015 nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện việc xử lý nợ tiền phạt chậm nộp thuế, giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý thuế. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết các hướng dẫn cốt lõi của văn bản này.

- Đối tượng và trường hợp được xem xét xử lý nợ phạt chậm nộp

Công văn hướng dẫn cụ thể các nhóm đối tượng người nộp thuế được xem xét xử lý, miễn hoặc giảm tiền phạt chậm nộp thuế phát sinh trước ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế có hiệu lực thi hành, bao gồm:

• Người nộp thuế cung ứng hàng hóa, dịch vụ được thanh toán bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước nhưng chưa được thanh toán nên không có nguồn nộp thuế đúng hạn, dẫn đến phát sinh tiền chậm nộp.
• Người nộp thuế gặp khó khăn khách quan do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ hoặc các trường hợp bất khả kháng khác dẫn đến không thể hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng thời hạn quy định.
• Các doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư công, công trình trọng điểm quốc gia gặp vướng mắc trong khâu giải ngân vốn đầu tư công dẫn đến nợ thuế và phát sinh tiền phạt chậm nộp liên quan.

- Nguyên tắc và thẩm quyền xử lý nợ phạt chậm nộp thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý sau:

• Nguyên tắc chính xác, khách quan: Việc xem xét xử lý nợ phạt chậm nộp phải dựa trên hồ sơ thực tế, có sự xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về lý do khách quan dẫn đến việc chậm nộp thuế.
• Thẩm quyền quyết định: Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu hồ sơ và ra quyết định xử lý theo đúng thẩm quyền được phân cấp, hoặc báo cáo Tổng cục Hải quan đối với các trường hợp vượt thẩm quyền.
• Công khai, minh bạch: Mọi quyết định miễn, giảm hoặc khoanh nợ phạt chậm nộp phải được công khai và cập nhật đầy đủ vào hệ thống quản lý nợ thuế của ngành Hải quan.

- Thành phần hồ sơ đề nghị xử lý nợ phạt chậm nộp

Để được xem xét xử lý nợ phạt chậm nộp, người nộp thuế phải chuẩn bị và nộp đầy đủ bộ hồ sơ cho cơ quan Hải quan nơi phát sinh nợ thuế, bao gồm:

• Văn bản đề nghị xử lý nợ tiền phạt chậm nộp thuế của người nộp thuế, trong đó nêu rõ lý do chậm nộp, số tiền thuế nợ, số tiền phạt chậm nộp đề nghị xử lý.
• Văn bản xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về nguyên nhân khách quan (như xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã về thiên tai, hỏa hoạn; hoặc văn bản của chủ đầu tư về việc chưa thanh toán vốn ngân sách nhà nước).
• Báo cáo tài chính và các tài liệu chứng minh thực trạng khó khăn tài chính của doanh nghiệp tại thời điểm phát sinh nợ phạt chậm nộp.

- Quy trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ của cơ quan Hải quan

Quy trình xử lý được thực hiện qua các bước chặt chẽ nhằm tránh thất thu ngân sách nhà nước:

1. Tiếp nhận hồ sơ: Chi cục Hải quan nơi quản lý nợ tiếp nhận hồ sơ từ người nộp thuế, kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của các chứng từ đi kèm.
2. Thẩm định hồ sơ: Trong thời hạn quy định, cơ quan Hải quan tiến hành thẩm định nội dung hồ sơ, đối chiếu số liệu nợ thuế trên hệ thống kế toán thuế tập trung. Trường hợp cần thiết, tiến hành xác minh thực tế tại trụ sở người nộp thuế hoặc làm việc với các cơ quan liên quan.
3. Ban hành quyết định: Nếu hồ sơ đủ điều kiện, Cục trưởng Cục Hải quan ban hành quyết định xóa nợ hoặc miễn tiền phạt chậm nộp thuế. Trường hợp không đủ điều kiện, phải có văn bản trả lời nêu rõ lý do cho doanh nghiệp biết.

- Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị hải quan

Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị trực thuộc nhằm đảm bảo hiệu quả thực thi:

• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải tăng cường rà soát, phân loại các khoản nợ thuế, nợ phạt chậm nộp tại đơn vị mình để kịp thời hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ xử lý nợ.
• Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan phối hợp nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán thuế, đảm bảo cập nhật kịp thời trạng thái nợ của các doanh nghiệp đã có quyết định xử lý nợ phạt chậm nộp.
• Cục Thuế xuất nhập khẩu chịu trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra và tổng hợp báo cáo kết quả thực hiện xử lý nợ phạt chậm nộp trên phạm vi toàn quốc để báo cáo Bộ Tài chính.