Công văn 8745/VPCP-NN được Văn phòng Chính phủ ban hành nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang về tình hình và kết quả thực hiện các biện pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trong tháng 10 năm 2023. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm đôn đốc các Bộ, ngành và địa phương ven biển tập trung cao độ lực lượng, phương tiện để giải quyết dứt điểm các tồn tại, hạn chế theo khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC), hướng tới mục tiêu gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" đối với thủy sản Việt Nam.

Đánh giá tình hình thực hiện công tác chống khai thác IUU

Văn bản ghi nhận những nỗ lực của các Bộ, ngành và 28 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ven biển trong việc triển khai các nhiệm vụ trọng tâm chống khai thác IUU. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác này vẫn còn một số tồn tại cần khắc phục ngay lập tức:

• Tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài để khai thác hải sản trái phép vẫn chưa được chấm dứt hoàn toàn.
• Việc quản lý, giám sát đội tàu cá, đặc biệt là lắp đặt và vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS) tại một số địa phương còn lỏng lẻo, tỷ lệ mất kết nối VMS vẫn còn cao.
• Công tác thực thi pháp luật, xử phạt các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản chưa đồng đều, chưa đủ sức răn đe tại một số địa phương.
• Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác vẫn còn những kẽ hở, chưa đảm bảo tính minh bạch và chính xác tuyệt đối theo yêu cầu của EC.

Các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp cấp bách trong thời gian tới

Để chuẩn bị tốt nhất cho đợt thanh tra tiếp theo của Đoàn thanh tra EC và nhanh chóng gỡ bỏ "Thẻ vàng", Chính phủ yêu cầu các cơ quan liên quan thực hiện nghiêm túc các nhóm giải pháp sau:

• Kiểm soát chặt chẽ hoạt động của tàu cá trên biển và tại cảng: Các địa phương phối hợp với Bộ Quốc phòng (Bộ đội Biên phòng) kiểm tra, kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến; kiên quyết không cho ra khơi đối với các tàu cá không đủ điều kiện, không lắp đặt hoặc không duy trì kết nối thiết bị VMS.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Tập trung điều tra, xác minh và xử lý nghiêm, triệt để các tổ chức, cá nhân môi giới, móc nối đưa tàu cá và ngư dân Việt Nam sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép. Xử phạt nghiêm các trường hợp ngắt kết nối VMS trái quy định.
• Thực hiện tốt công tác truy xuất nguồn gốc: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các địa phương kiểm soát chặt chẽ sản lượng thủy sản qua cảng; thực hiện xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đúng quy định pháp luật, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng hợp thức hóa hồ sơ cho các lô hàng xuất khẩu.
• Tăng cường công tác tuyên truyền và thực thi pháp luật: Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về chống khai thác IUU cho ngư dân, chủ tàu và các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tự giác chấp hành pháp luật.

Phân công trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, ngành và địa phương

Công văn nêu rõ vai trò và trách nhiệm của từng đơn vị trong việc tổ chức thực hiện:

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra, hướng dẫn các địa phương thực hiện các khuyến nghị của EC; tổng hợp kết quả báo cáo Thủ tướng Chính phủ; chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung, chương trình làm việc với Đoàn thanh tra của EC.
• Bộ Quốc phòng: Chỉ đạo lực lượng Biên phòng, Cảnh sát biển tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển giáp ranh, chồng lấn để kịp thời ngăn chặn, xử lý tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
• Bộ Công an: Khẩn trương điều tra, truy tố các vụ việc có dấu hiệu tội phạm liên quan đến môi giới, tổ chức đưa tàu cá, ngư dân đi khai thác hải sản trái phép ở nước ngoài.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển: Chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả chống khai thác IUU tại địa phương mình; trực tiếp chỉ đạo các lực lượng chức năng địa phương thực hiện nghiêm túc, quyết liệt các giải pháp đã đề ra.