Giới thiệu chung về Công văn 7826/VPCP-NN

Công văn 7826/VPCP-NN được Văn phòng Chính phủ ban hành nhằm truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang - Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Văn bản này tập trung đánh giá toàn diện tình hình, kết quả thực hiện các biện pháp chống khai thác IUU trong quý III năm 2023, đồng thời đề ra các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách nhằm chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 4 của Đoàn thanh tra Ủy ban châu Âu (EC).

Đánh giá tình hình và kết quả chống khai thác IUU trong quý III năm 2023

Văn bản ghi nhận những nỗ lực của các bộ, ngành và 28 tỉnh, thành phố ven biển trong việc triển khai các khuyến nghị của EC. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chống khai thác IUU vẫn còn tồn tại một số hạn chế lớn cần khắc phục ngay lập tức:

• Tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài để khai thác hải sản trái phép vẫn chưa được chấm dứt triệt để.
• Việc quản lý, giám sát đội tàu cá, lắp đặt và vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS) còn nhiều lỗ hổng, hiện tượng ngắt kết nối VMS khi hoạt động trên biển vẫn diễn ra phổ biến.
• Công tác thực thi pháp luật, xử phạt các hành vi vi phạm hành chính về khai thác IUU tại một số địa phương còn thiếu kiên quyết, tỷ lệ xử phạt còn thấp so với số lượng vụ việc vi phạm được phát hiện.
• Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản từ khai thác vẫn chưa đảm bảo tính minh bạch và liên kết chặt chẽ giữa các khâu từ cảng cá đến doanh nghiệp xuất khẩu.

Các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm được chỉ đạo thực hiện

Để nhanh chóng gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" của EC, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện các giải pháp đột phá sau:

• Kiểm soát chặt chẽ hoạt động của tàu cá trên biển và tại cảng: Lực lượng Biên phòng, Thủy sản và các cơ quan chức năng địa phương phải kiểm tra 100% tàu cá xuất, nhập bến; giám sát 24/7 hệ thống VMS để kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các tàu cá mất kết nối hoặc vượt ranh giới cho phép trên biển.
• Kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm: Áp dụng mức phạt cao nhất theo quy định của pháp luật đối với các hành vi cố tình vi phạm IUU, đặc biệt là hành vi đưa tàu cá đi khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, tháo gỡ hoặc gửi thiết bị VMS sang tàu khác.
• Hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản: Thực hiện kiểm soát nghiêm ngặt sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng; lưu trữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn gốc hợp pháp của nguyên liệu thủy sản xuất khẩu sang thị trường châu Âu.
• Điều tra, khởi tố các đường dây môi giới: Bộ Công an phối hợp với các địa phương đẩy mạnh công tác điều tra, truy tố, xét xử nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi môi giới, móc nối đưa tàu cá và ngư dân Việt Nam sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép.

Phân công trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, ngành và địa phương

Công văn 7826/VPCP-NN phân định rõ vai trò và trách nhiệm của từng đơn vị chủ chốt:

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU; chuẩn bị kỹ lưỡng nội dung, chương trình làm việc với Đoàn thanh tra của EC.
• Bộ Quốc phòng: Chỉ đạo các lực lượng Hải quân, Cảnh sát biển, Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển giáp ranh, chồng lấn để kịp thời ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển: Chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ về kết quả chống khai thác IUU tại địa phương; trực tiếp chỉ đạo các cơ quan chức năng cấp tỉnh thực hiện các biện pháp mạnh mẽ, quyết liệt để quản lý đội tàu và xử lý vi phạm.

Ý nghĩa và định hướng thực hiện trong thời gian tới

Công văn 7826/VPCP-NN thể hiện quyết tâm chính trị cao của Chính phủ Việt Nam trong việc giải quyết dứt điểm các tồn tại về khai thác IUU. Việc thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo trong công văn không chỉ hướng tới mục tiêu gỡ bỏ "Thẻ vàng" của EC mà còn góp phần phát triển ngành thủy sản Việt Nam theo hướng bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế sâu rộng.