Công văn 8361/VPCP-KTTH năm 2024 do Văn phòng Chính phủ ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc nhập khẩu hàng hóa đã qua sử dụng thuộc danh mục cấm nhập khẩu, nhưng được sử dụng cho mục đích đặc thù là nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển sản phẩm (R&D). Đây là bước đi đột phá nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ, thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

- Chủ trương cho phép nhập khẩu hàng hóa cấm để phục vụ R&D

• Chính phủ đồng ý chủ trương cho phép các doanh nghiệp, tổ chức khoa học công nghệ được nhập khẩu một số mặt hàng đã qua sử dụng (dù thuộc danh mục cấm nhập khẩu) nếu chứng minh được mục đích sử dụng duy nhất là để nghiên cứu, phát triển sản phẩm.
• Quy định này nhằm tháo gỡ rào cản pháp lý cho các dự án công nghệ cao, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn thiết bị, linh kiện mẫu phục vụ quá trình thử nghiệm hiệu năng và cải tiến kỹ thuật.
• Nghiêm cấm tuyệt đối việc lợi dụng chính sách này để nhập khẩu hàng hóa thương mại, mua bán lại trên thị trường hoặc đưa vào các dây chuyền sản xuất công nghiệp thông thường.

- Điều kiện và quy trình quản lý nghiêm ngặt đối với doanh nghiệp

• Doanh nghiệp có nhu cầu nhập khẩu phải xây dựng đề án nghiên cứu, phát triển sản phẩm cụ thể, trong đó giải trình rõ ràng về số lượng, chủng loại và sự cần thiết của các thiết bị đã qua sử dụng đối với dự án.
• Cam kết tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc sử dụng đúng mục đích, đảm bảo an toàn thông tin, an ninh mạng và không gây ô nhiễm môi trường.
• Sau khi kết thúc quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện tái xuất khẩu hoặc tiêu hủy toàn bộ số hàng hóa đã nhập khẩu theo đúng quy định, có sự giám sát của cơ quan chức năng.

- Phân công trách nhiệm cho các Bộ, ngành liên quan

• Bộ Khoa học và Công nghệ: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để thẩm định, đánh giá năng lực công nghệ và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp; ban hành hướng dẫn chi tiết về tiêu chí xác định hàng hóa phục vụ R&D.
• Bộ Thông tin và Truyền thông: Phối hợp quản lý, kiểm soát chặt chẽ đối với các thiết bị, linh kiện thuộc lĩnh vực công nghệ thông tin, điện tử và viễn thông đã qua sử dụng được đề xuất nhập khẩu.
• Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan): Chỉ đạo lực lượng hải quan tạo điều kiện thông quan nhanh chóng cho các lô hàng R&D hợp pháp, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ từ cửa khẩu đến kho bãi của doanh nghiệp để ngăn chặn gian lận thương mại.
• Bộ Công Thương: Phối hợp rà soát danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu, bảo đảm việc áp dụng ngoại lệ cho mục đích R&D không vi phạm các cam kết quốc tế và luật pháp về ngoại thương.

- Ý nghĩa và tác động của chính sách mới

• Giúp các doanh nghiệp công nghệ trong nước và các tập đoàn FDI rút ngắn đáng kể thời gian thử nghiệm, đưa sản phẩm mới ra thị trường nhanh hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu.
• Khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia thành lập và mở rộng các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) quy mô lớn tại Việt Nam.
• Đảm bảo sự hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế số, công nghệ cao và yêu cầu bảo vệ môi trường, ngăn ngừa nguy cơ biến Việt Nam thành bãi thải công nghệ.