Tóm tắt Công văn 8314/CT-TTHT năm 2020 về chứng từ hàng nhập khẩu không có tờ khai Hải quan

Công văn 8314/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2020 hướng dẫn về nguyên tắc sử dụng chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu không có tờ khai hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp doanh nghiệp xác định tính hợp lệ của chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và điều kiện khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào.

1. Nguyên tắc chung về chứng từ đối với hàng hóa nhập khẩu

Theo quy định pháp luật về thuế và hải quan, hàng hóa khi nhập khẩu vào Việt Nam phải thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan và có tờ khai hải quan hợp lệ. Tờ khai hải quan là chứng từ pháp lý bắt buộc để:

• Xác định nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa nhập khẩu lưu thông trên thị trường.
• Làm căn cứ để kê khai, tính thuế và khấu trừ thuế GTGT đầu vào ở khâu nhập khẩu.
• Xác định chi phí hợp lý, hợp lệ khi tính thuế TNDN đối với giá trị hàng hóa mua vào.

2. Quy định về khấu trừ thuế GTGT đầu vào

Đối với hàng hóa nhập khẩu, điều kiện để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào bao gồm:

• Có chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu hoặc chứng từ nộp thuế GTGT thay cho phía nước ngoài.
• Có tờ khai hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu đã hoàn thành thủ tục hải quan.
• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa nhập khẩu có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên.
• Lưu ý quan trọng: Trường hợp doanh nghiệp không có tờ khai hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu thì không đủ điều kiện để kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào của lô hàng đó.

3. Quy định về chi phí được trừ khi tính thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Để chi phí mua hàng hóa nhập khẩu được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện sau:

• Khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
• Có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của pháp luật. Đối với hàng nhập khẩu, chứng từ bắt buộc phải bao gồm tờ khai hải quan và chứng từ nộp các loại thuế ở khâu nhập khẩu (nếu có).
• Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với các hóa đơn, chứng từ có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên.
• Hệ quả pháp lý: Nếu hàng hóa nhập khẩu không có tờ khai hải quan, doanh nghiệp không có đủ căn cứ chứng minh tính hợp pháp của hàng hóa, do đó giá trị hàng hóa này sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế TNDN.

4. Các trường hợp ngoại lệ và khuyến nghị cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần lưu ý một số nội dung quản lý rủi ro sau:

• Đối với các trường hợp mua hàng hóa từ khu phi thuế quan hoặc các trường hợp đặc thù được miễn tờ khai hải quan theo quy định riêng của pháp luật hải quan, doanh nghiệp phải xuất trình được các chứng từ thay thế hợp pháp theo đúng hướng dẫn chuyên ngành.
• Doanh nghiệp cần chủ động rà soát hệ thống chứng từ, đảm bảo mọi lô hàng nhập khẩu đều được thông quan hợp pháp và lưu trữ đầy đủ tờ khai hải quan cùng chứng từ nộp thuế liên quan để tránh bị xuất toán chi phí và truy thu thuế khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra.