Giới thiệu về Công văn 7633/TCHQ-PC năm 2016

Công văn 7633/TCHQ-PC được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi pháp luật hải quan, cụ thể là việc xử lý các hành vi khai sai mã số hàng hóa (mã HS) đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc thống nhất nghiệp vụ áp mã, phân loại hàng hóa và áp dụng chế tài xử phạt vi phạm hành chính giữa các Chi cục Hải quan địa phương trên cả nước, đảm bảo tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu.

1. Nguyên tắc xác định hành vi khai sai mã số hàng hóa nhập khẩu

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về việc phân loại và xác định tính chất của hành vi khai sai mã số hàng hóa nhằm áp dụng biện pháp xử lý phù hợp:

• Trường hợp khai sai mã số nhưng không ảnh hưởng đến số thuế: Nếu doanh nghiệp khai sai mã số hàng hóa nhưng mô tả hàng hóa (tên gọi, đặc tính, công dụng) đầy đủ, trung thực và chính xác, đồng thời việc khai sai này không làm thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc không làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, thì không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Cơ quan hải quan thực hiện hướng dẫn doanh nghiệp khai bổ sung và điều chỉnh lại mã số cho đúng quy định.
• Trường hợp khai sai mã số dẫn đến thiếu số thuế phải nộp: Nếu việc khai sai mã số hàng hóa dẫn đến việc thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn, cơ quan hải quan sẽ xem xét hành vi cụ thể để xử lý. Nếu doanh nghiệp đã khai đầy đủ, trung thực các tiêu chí thông tin về tên hàng, quy cách, đặc tính kỹ thuật để cơ quan hải quan có đủ cơ sở xác định đúng mã số hàng hóa, thì hành vi này có thể được xem xét giảm nhẹ hoặc không xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế, mà chỉ xử lý về hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế theo quy định.

2. Quy định về xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi khai sai mã số

Công văn hướng dẫn chi tiết việc áp dụng các quy định xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định số 127/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 45/2016/NĐ-CP):

• Xử phạt hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế: Áp dụng mức xử phạt theo tỷ lệ phần trăm trên số tiền thuế thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn so với quy định pháp luật. Điều kiện áp dụng là người nộp thuế đã tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế thiếu vào ngân sách nhà nước trước thời điểm cơ quan hải quan lập biên bản vi phạm.
• Xử phạt hành vi trốn thuế, gian lận thuế: Trường hợp doanh nghiệp cố ý khai sai mã số hàng hóa kết hợp với việc cố tình khai sai tên hàng, chủng loại, xuất xứ nhằm mục đích gian lận thuế, trốn thuế sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo quy định về hành vi trốn thuế. Mức phạt dao động từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn.

3. Các trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính

Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại và khuyến khích doanh nghiệp tự giác tuân thủ, Công văn 7633/TCHQ-PC làm rõ các trường hợp được miễn xử phạt hành chính:

• Tự phát hiện và khai bổ sung: Người nộp thuế tự phát hiện sai sót trong việc khai sai mã số hàng hóa và thực hiện khai bổ sung hồ sơ hải quan trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo quyết định kiểm tra sau thông quan, thanh tra chuyên ngành tại trụ sở của người nộp thuế.
• Sự khác biệt trong quan điểm phân loại: Trường hợp hàng hóa nhập khẩu là mặt hàng mới, có cấu tạo kỹ thuật phức tạp, chưa có sự thống nhất trong các văn bản hướng dẫn phân loại của cơ quan có thẩm quyền, hoặc có sự thay đổi về quy định phân loại hàng hóa dẫn đến việc doanh nghiệp khai theo mã số cũ.
• Khai theo văn bản hướng dẫn trước đó: Doanh nghiệp thực hiện khai mã số hàng hóa theo đúng các văn bản hướng dẫn, kết quả phân tích, phân loại hoặc thông báo xác định trước mã số của cơ quan hải quan đã ban hành trước đó nhưng sau đó các văn bản này bị hủy bỏ hoặc thay thế.

4. Hướng dẫn tổ chức thực hiện đối với cơ quan hải quan địa phương

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố quán triệt và thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Tăng cường công tác kiểm tra, đối chiếu: Công chức hải quan khi làm thủ tục thông quan phải kiểm tra kỹ hồ sơ, đối chiếu mô tả hàng hóa với mã số khai báo để phát hiện kịp thời các trường hợp áp sai mã số, tránh thất thu ngân sách nhà nước.
• Tạo điều kiện cho doanh nghiệp giải trình: Trong quá trình kiểm tra, nếu phát hiện có sự nghi vấn về mã số hàng hóa, cơ quan hải quan phải yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp tài liệu kỹ thuật liên quan trước khi đưa ra quyết định ấn định thuế hoặc xử phạt.
• Thống nhất áp dụng pháp luật: Tránh tình trạng cùng một mặt hàng nhưng mỗi địa phương áp dụng một mã số thuế khác nhau hoặc áp dụng chế tài xử phạt không đồng nhất, gây khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.