Giới thiệu chung về Công văn 76/BXD-KTXD

Công văn 76/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm giải đáp, hướng dẫn các chủ đầu tư và nhà thầu xử lý các tình huống phát sinh thực tế trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng, giúp các bên tháo gỡ vướng mắc về mặt pháp lý, đảm bảo việc thực hiện hợp đồng tuân thủ đúng quy định của pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Nguyên tắc cốt lõi khi xử lý tình huống trong hợp đồng xây dựng

Theo nội dung hướng dẫn, việc giải quyết các tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Tôn trọng thỏa thuận hợp pháp: Việc xử lý các tình huống phát sinh trước hết phải căn cứ vào các nội dung, điều khoản đã được các bên thỏa thuận thống nhất trong hợp đồng xây dựng đã ký kết, phù hợp với quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó.
• Phù hợp với hình thức hợp đồng: Tùy thuộc vào hình thức hợp đồng (trọn gói, đơn giá cố định hay đơn giá điều chỉnh) mà phương thức xử lý khối lượng phát sinh, thay đổi thiết kế hoặc biến động giá cả sẽ được áp dụng tương ứng theo quy định của pháp luật về hợp đồng xây dựng.
• Đảm bảo hiệu quả và không vượt tổng mức đầu tư: Mọi điều chỉnh, xử lý tình huống phải hướng tới việc đảm bảo tiến độ, chất lượng công trình và không được làm vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt, trừ trường hợp được người quyết định đầu tư cho phép bằng văn bản.

Hướng dẫn chi tiết về điều chỉnh khối lượng và đơn giá hợp đồng

Công văn đưa ra các chỉ dẫn cụ thể đối với từng trường hợp biến động và phát sinh trong thực tế thi công:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Về nguyên tắc, giá hợp đồng trọn gói không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện. Tuy nhiên, nếu phát sinh các công việc nằm ngoài phạm vi thiết kế, dự toán ban đầu (không do lỗi của nhà thầu), các bên phải tiến hành lập phụ lục hợp đồng bổ sung khối lượng và chi phí phát sinh trước khi triển khai thi công.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định và đơn giá điều chỉnh: Khối lượng thanh toán là khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu hợp pháp. Trường hợp khối lượng thực tế tăng hoặc giảm so với khối lượng trong hợp đồng, việc áp dụng đơn giá điều chỉnh phải thực hiện theo đúng các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng và quy định pháp luật có liên quan.
• Xử lý biến động giá nguyên vật liệu, nhân công và máy thi công: Việc điều chỉnh giá chỉ được xem xét áp dụng đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh. Phương pháp điều chỉnh, nguồn dữ liệu giá (chỉ số giá xây dựng do Sở Xây dựng công bố hoặc giá thực tế) phải tuân thủ đúng công thức và thỏa thuận đã ký kết.

Trách nhiệm của các bên trong việc giải quyết tình huống phát sinh

Để đảm bảo tính pháp lý và đẩy nhanh tiến độ giải quyết vướng mắc, Công văn 76/BXD-KTXD phân định rõ vai trò của các chủ thể:

• Chủ đầu tư: Chịu trách nhiệm toàn diện trong việc rà soát, xác định nguyên nhân phát sinh, chủ trì thương thảo với nhà thầu và quyết định phê duyệt các nội dung điều chỉnh thuộc thẩm quyền. Trường hợp phát sinh vượt thẩm quyền, chủ đầu tư phải kịp thời báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, quyết định.
• Nhà thầu xây dựng: Có nghĩa vụ phát hiện và thông báo kịp thời bằng văn bản cho chủ đầu tư về các yếu tố bất lợi, sai lệch thiết kế hoặc khối lượng phát sinh thực tế tại công trường; phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư để lập phương án xử lý tối ưu.
• Đơn vị tư vấn giám sát: Chịu trách nhiệm kiểm tra, xác nhận tính chính xác của khối lượng phát sinh thực tế tại hiện trường, làm cơ sở pháp lý để các bên thương thảo và ký kết phụ lục hợp đồng điều chỉnh.