Giới thiệu về Công văn 7190/TCHQ-GSQL

Công văn 7190/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện kiểm tra và chấp nhận Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu E. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng các quy định về xuất xứ trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Trung Quốc (ACFTA), đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm về C/O mẫu E

• Xử lý vướng mắc về hóa đơn bên thứ ba (Third Party Invoicing): Công văn làm rõ quy định tại Ô số 13 của C/O mẫu E. Theo đó, trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (có thể là nước thành viên hoặc không phải thành viên ACFTA) hoặc bởi một công ty có trụ sở tại một nước thành viên ACFTA nhưng không phải là nước xuất khẩu/nhập khẩu, thì C/O mẫu E phải được đánh dấu vào ô "Third Party Invoicing". Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn phải được ghi rõ tại Ô số 7 trên C/O.
• Sự khác biệt về mô tả hàng hóa và mã số HS: Hướng dẫn cách xử lý khi có sự khác biệt nhỏ giữa mô tả hàng hóa trên C/O mẫu E và các chứng từ đi kèm như tờ khai hải quan hoặc hóa đơn thương mại. Nếu sự khác biệt này không làm thay đổi bản chất hàng hóa và không ảnh hưởng đến việc xác định xuất xứ, cơ quan hải quan có thể xem xét chấp nhận. Đối với mã số HS, nếu có sự khác biệt giữa mã HS trên C/O và mã HS do cơ quan hải quan nước nhập khẩu áp mã nhưng không làm thay đổi tiêu chí xuất xứ, C/O vẫn được coi là hợp lệ.
• Kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký và con dấu: Công văn nhấn mạnh việc đối chiếu mẫu chữ ký của người có thẩm quyền và mẫu con dấu của cơ quan cấp C/O mẫu E của Trung Quốc và các nước ASEAN. Các đơn vị hải quan phải cập nhật danh sách mẫu chữ ký và con dấu đã được Tổng cục Hải quan thông báo để làm cơ sở kiểm tra tính xác thực của chứng từ.
• Lỗi hình thức không trọng yếu: Các lỗi nhỏ như lỗi đánh máy, lỗi chính tả hoặc việc trình bày thông tin không nằm đúng vị trí các ô trên C/O nhưng không gây ra sự nghi ngờ về tính xác thực của xuất xứ hàng hóa thì không được dùng làm lý do để bác bỏ C/O.

Quy trình xác minh và xử lý khi có nghi ngờ

Trong trường hợp cơ quan hải quan có lý do chính đáng để nghi ngờ về tính xác thực của C/O mẫu E hoặc xuất xứ của hàng hóa, quy trình xử lý được thực hiện như sau:

• Thủ tục xác minh: Cơ quan hải quan sẽ gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa vẫn được làm thủ tục thông quan theo quy định hiện hành nhưng doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất MFN (thuế suất ưu đãi nhất) hoặc mức thuế suất thông thường, không được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt ACFTA ngay tại thời điểm đó.
• Xử lý kết quả xác minh: Nếu kết quả xác minh khẳng định C/O là xác thực và hàng hóa có xuất xứ phù hợp, cơ quan hải quan sẽ thực hiện hoàn trả số tiền thuế chênh lệch cho doanh nghiệp. Ngược lại, nếu kết quả xác minh không thỏa đáng hoặc quá thời hạn quy định mà không có phản hồi, C/O sẽ bị từ chối và doanh nghiệp phải nộp thuế theo mức thuế suất cao hơn.

Hướng dẫn về vận tải trực tiếp và chứng từ chứng minh

Công văn cũng lưu ý về quy tắc vận tải trực tiếp trong ACFTA. Hàng hóa phải được vận chuyển trực tiếp từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu. Trong trường hợp hàng hóa phải quá cảnh qua một hoặc nhiều nước trung gian ngoài các nước thành viên, doanh nghiệp phải cung cấp các chứng từ chứng minh hàng hóa nằm dưới sự giám sát của cơ quan hải quan nước quá cảnh và không tham gia vào giao dịch thương mại tại đó (như vận đơn suốt hoặc xác nhận của hải quan nước quá cảnh).

Kết luận và chỉ đạo thực hiện

Tổng cục Hải quan yêu cầu các Cục Hải quan tỉnh, thành phố quán triệt nội dung hướng dẫn này đến từng cán bộ công chức làm công tác kiểm tra xuất xứ. Việc áp dụng linh hoạt nhưng đúng quy định sẽ giúp giảm thiểu tranh chấp giữa cơ quan hải quan và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy lưu thông hàng hóa trong khu vực ASEAN - Trung Quốc.