Công văn 71/BXD-KTXD của Bộ Xây dựng là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc và thống nhất phương pháp xác định chi phí vận chuyển vật liệu xây dựng trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Văn bản hướng dẫn chi tiết cách áp dụng hệ thống định mức dự toán do Bộ Xây dựng ban hành để tính toán chi phí vận chuyển một cách chính xác, phù hợp với thực tế thi công và quy định pháp luật hiện hành.

- Nguyên tắc chung khi áp dụng định mức vận chuyển vật liệu

• Định mức vận chuyển do Bộ Xây dựng ban hành được thiết kế dựa trên các loại phương tiện vận chuyển phổ biến (như ô tô tự đổ, ô tô thùng) và tải trọng phương tiện phù hợp với từng loại vật liệu, cự ly và cấp đường.
• Việc tính toán chi phí vận chuyển phải căn cứ vào phương án vận chuyển thực tế khả thi nhất, bao gồm việc xác định nguồn cung cấp vật liệu, cự ly vận chuyển, loại đường vận chuyển và loại phương tiện vận chuyển phù hợp với điều kiện thi công của công trình.
• Trường hợp điều kiện vận chuyển thực tế của công trình không thể áp dụng trực tiếp định mức do Bộ Xây dựng ban hành (do đặc thù về phương tiện, tuyến đường hoặc loại vật liệu đặc biệt), chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức xác định định mức mới hoặc điều chỉnh định mức cho phù hợp theo quy định.

- Phương pháp xác định định mức theo các mốc cự ly vận chuyển

• Đối với cự ly vận chuyển nhỏ hơn hoặc bằng 1 km: Áp dụng trực tiếp định mức vận chuyển tương ứng với mốc cự ly L <= 1 km được quy định trong tập định mức.
• Đối với cự ly vận chuyển lớn hơn 1 km và nhỏ hơn hoặc bằng 10 km: Chi phí vận chuyển được tính bằng định mức của 1 km đầu tiên cộng với định mức của các km tiếp theo (từ km thứ 2 đến km thứ 10) nhân với cự ly vận chuyển thực tế trừ đi 1 km.
• Đối với cự ly vận chuyển lớn hơn 10 km: Chi phí vận chuyển được tính bằng định mức của 10 km đầu tiên cộng với định mức của các km tiếp theo (từ km thứ 11 trở đi) nhân với cự ly vận chuyển thực tế vượt quá 10 km.

- Cách tính toán chi phí vận chuyển qua nhiều loại đường khác nhau

• Định mức vận chuyển do Bộ Xây dựng ban hành thường được xây dựng chuẩn hóa cho đường loại 3. Khi phương tiện di chuyển qua các loại đường khác (từ loại 1 đến loại 6), phải áp dụng hệ số điều chỉnh loại đường theo quy định của Bộ Xây dựng để quy đổi về định mức chuẩn.
• Trường hợp tuyến đường vận chuyển từ nguồn cung cấp đến công trình gồm nhiều đoạn đường có cấp kỹ thuật khác nhau, chi phí vận chuyển sẽ được tính toán riêng biệt cho từng đoạn đường tương ứng với loại đường đó, sau đó tổng hợp lại để xác định tổng chi phí vận chuyển cho toàn bộ tuyến đường.
• Việc xác định phân cấp loại đường để áp dụng hệ số điều chỉnh phải căn cứ vào quyết định công bố phân loại đường của cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại địa phương hoặc dựa trên kết quả khảo sát thực tế được chủ đầu tư phê duyệt.

- Trách nhiệm của các chủ thể trong việc lập và quản lý chi phí vận chuyển

• Đối với chủ đầu tư: Có trách nhiệm phê duyệt phương án vận chuyển vật liệu xây dựng (bao gồm nguồn vật liệu, cự ly, loại đường, phương tiện) làm cơ sở để đơn vị tư vấn tính toán chi phí. Chủ đầu tư phải đảm bảo phương án được chọn là tối ưu về mặt kinh tế - kỹ thuật.
• Đối với đơn vị tư vấn thiết kế và lập dự toán: Phải tiến hành khảo sát thực tế kỹ lưỡng, thu thập đầy đủ thông tin về các mỏ vật liệu, tuyến đường vận chuyển và tình trạng giao thông thực tế để lập dự toán chi phí vận chuyển chính xác, tránh việc áp đặt định mức không phù hợp gây thất thoát ngân sách hoặc làm phát sinh tranh chấp khi thanh quyết toán.
• Đối với cơ quan thẩm định: Có vai trò kiểm tra, rà soát tính pháp lý, tính chính xác của việc áp dụng định mức, cự ly và hệ số điều chỉnh loại đường trong hồ sơ dự toán nhằm bảo đảm tính đúng, tính đủ của chi phí đầu tư xây dựng.