Công văn 696/TCHQ-TXNK là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất công tác kiểm tra, xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò then chốt trong việc tăng cường hiệu quả quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước và đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi và định hướng nghiệp vụ được quy định tại văn bản:

- Mục tiêu và phạm vi áp dụng

• Thống nhất quy trình kiểm tra, xác định trị giá hải quan trên phạm vi toàn quốc, hạn chế tối đa sự khác biệt trong việc áp dụng pháp luật giữa các chi cục hải quan địa phương.
• Tập trung kiểm tra trị giá khai báo đối với các mặt hàng có thuế suất cao, kim ngạch lớn, hoặc các mặt hàng thuộc danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có rủi ro cao về trị giá tính thuế.
• Đảm bảo thu đúng, thu đủ thuế vào ngân sách nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động thông quan của những doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật.

- Nguyên tắc kiểm tra và xác định trị giá tính thuế

• Việc xác định trị giá tính thuế phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Hải quan, Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành.
• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra trị giá khai báo của người khai hải quan thông qua hệ thống dữ liệu thông tin hải quan, so sánh với các nguồn thông tin trị giá sẵn có tại thời điểm kiểm tra.
• Tôn trọng quyền tự khai, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp, nhưng đồng thời áp dụng các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi khai gian, hạ thấp trị giá nhằm gian lận thương mại.

- Quy trình xử lý đối với các trường hợp nghi ngờ về trị giá khai báo

• Khi phát hiện trị giá khai báo của doanh nghiệp thấp hơn mức giá tham chiếu hoặc có dấu hiệu nghi vấn, cơ quan hải quan sẽ thông báo và yêu cầu doanh nghiệp giải trình, cung cấp tài liệu chứng minh.
• Tổ chức tham vấn trực tiếp với doanh nghiệp để làm rõ các yếu tố cấu thành giá, các khoản điều chỉnh cộng hoặc điều chỉnh trừ theo đúng quy định của Hiệp định Trị giá GATT/WTO.
• Trường hợp doanh nghiệp không giải trình được hoặc tài liệu cung cấp không hợp pháp, không đủ cơ sở để chứng minh trị giá khai báo, cơ quan hải quan có quyền bác bỏ trị giá khai báo và thực hiện xác định trị giá tính thuế theo các phương pháp tuần tự.

- Trách nhiệm của các đơn vị Hải quan địa phương

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo sát sao các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra trị giá ngay trong khâu thông quan và sau thông quan.
• Thường xuyên cập nhật thông tin, dữ liệu về giá của các mặt hàng nhập khẩu tại địa bàn quản lý vào Hệ thống cơ sở dữ liệu trị giá hải quan quốc gia.
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về trị giá nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Tóm lại, văn bản là công cụ chỉ đạo nghiệp vụ sắc bén của Tổng cục Hải quan, giúp chuẩn hóa quy trình xác định trị giá tính thuế, nâng cao năng lực quản lý của cán bộ hải quan và thúc đẩy tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu tại Việt Nam.