Công văn 6924/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm làm rõ các thủ tục pháp lý, điều kiện và thẩm quyền liên quan đến việc thành lập, quản lý khu phi thuế quan và kho ngoại quan. Văn bản này giúp các doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương thống nhất thực hiện đúng các quy định của pháp luật về hải quan, thuế và đầu tư.

- Thủ tục pháp lý thành lập khu phi thuế quan

Đối với khu phi thuế quan, Tổng cục Hải quan hướng dẫn các nội dung cốt lõi về thẩm quyền và điều kiện thành lập như sau:

• Thẩm quyền quyết định: Việc thành lập, mở rộng hoặc thu hẹp diện tích khu phi thuế quan thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng Chính phủ, phù hợp với quy hoạch phát triển các khu kinh tế đã được phê duyệt.
• Điều kiện hoạt động: Khu phi thuế quan phải có ranh giới địa lý xác định, được ngăn cách với lãnh thổ bên ngoài bằng hàng rào cứng, có cổng và cửa ra vào bảo đảm điều kiện cho việc kiểm tra, giám sát, kiểm soát của cơ quan hải quan.
• Yêu cầu giám sát: Phải thiết lập hệ thống camera giám sát tại các cổng ra vào, khu vực lưu giữ hàng hóa và kết nối dữ liệu trực tuyến với cơ quan hải quan quản lý để theo dõi biến động hàng hóa 24/7.

- Thủ tục pháp lý thành lập kho ngoại quan

Đối với kho ngoại quan, thủ tục thành lập và điều kiện công nhận được thực hiện chặt chẽ theo quy định của Nghị định 68/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 67/2020/NĐ-CP):

• Thẩm quyền quyết định: Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan là cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định thành lập, gia hạn hoạt động, tạm dừng hoặc thu hồi quyết định thành lập kho ngoại quan.
• Điều kiện về diện tích: Kho ngoại quan phải đáp ứng các tiêu chuẩn về diện tích tối thiểu theo quy định pháp luật đối với từng loại hình kho (kho chuyên dùng hoặc kho tổng hợp).
• Hệ thống quản lý và giám sát: Doanh nghiệp phải trang bị phần mềm quản lý hàng hóa xuất, nhập, tồn kho kết nối trực tiếp với cơ quan hải quan quản lý. Đồng thời, hệ thống camera giám sát phải hoạt động liên tục, hình ảnh rõ nét và lưu trữ dữ liệu tối thiểu theo thời gian quy định.
• Trình tự thực hiện: Doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị thành lập đến Cục Hải quan tỉnh, thành phố nơi xây dựng kho. Cục Hải quan địa phương tiến hành kiểm tra thực tế điều kiện cơ sở vật chất, lập biên bản và báo cáo Tổng cục Hải quan xem xét, ra quyết định.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

Để đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả vận hành, Công văn 6924/TCHQ-GSQL quy định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan và doanh nghiệp:

• Đối với cơ quan hải quan: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có trách nhiệm hướng dẫn chi tiết cho doanh nghiệp về hồ sơ, thủ tục; thực hiện kiểm tra, giám sát chặt chẽ quá trình hình thành và hoạt động của khu phi thuế quan, kho ngoại quan nhằm ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại.
• Đối với doanh nghiệp: Doanh nghiệp có nghĩa vụ duy trì đầy đủ các điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan trong suốt quá trình hoạt động. Mọi thay đổi về diện tích, quyền sở hữu hoặc tạm dừng hoạt động đều phải báo cáo và thực hiện theo đúng trình tự pháp luật quy định.