Giới thiệu về Công văn 687/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ năm 2020

Công văn 687/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ do Tổng cục Quản lý đất đai ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các cơ quan quản lý đất đai địa phương. Nội dung công văn tập trung giải quyết các vướng mắc, bất cập trong quá trình xác định mục đích sử dụng đất khi thực hiện đăng ký đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (Sổ đỏ, Sổ hồng). Đây là cơ sở pháp lý giúp thống nhất cách áp dụng pháp luật đất đai trên phạm vi cả nước, đảm bảo tính đồng bộ và chính xác.

Các nguyên tắc cốt lõi trong xác định mục đích sử dụng đất

Theo hướng dẫn của Tổng cục Quản lý đất đai, việc xác định mục đích sử dụng đất phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của Luật Đất đai năm 2013 và Nghị định số 43/2014/NĐ-CP. Các trường hợp cụ thể được phân loại và xử lý như sau:

• Trường hợp thửa đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất: Đối với các thửa đất đã có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 100 của Luật Đất đai năm 2013, mục đích sử dụng đất được xác định căn cứ theo thông tin ghi trên các loại giấy tờ đó. Trường hợp thông tin trên giấy tờ chưa rõ ràng hoặc có sự chồng chéo, cơ quan chức năng phải đối chiếu với hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và hiện trạng sử dụng đất thực tế để phân loại chính xác.
• Trường hợp được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích: Mục đích sử dụng đất được xác định căn cứ vào quyết định giao đất, cho thuê đất hoặc quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất nhưng sử dụng đất ổn định: Đối với hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, mục đích sử dụng đất được xác định dựa trên hiện trạng sử dụng đất thực tế, kết hợp với ý kiến xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất và sự phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt.
• Trường hợp thửa đất sử dụng vào nhiều mục đích (đất hỗn hợp): Đối với các thửa đất đa mục đích (như đất ở kết hợp với sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp), công văn hướng dẫn việc phân định rõ ràng diện tích cho từng mục đích cụ thể. Trường hợp không thể phân chia ranh giới rõ ràng giữa các mục đích, mục đích sử dụng đất chính sẽ được xác định theo mục đích có mức giá đất cao nhất trong bảng giá đất do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành hoặc dựa trên hiện trạng sử dụng chủ yếu.

Ý nghĩa thực tiễn và hướng dẫn tổ chức thực hiện

Công văn 687/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ mang lại nhiều giá trị thực tiễn trong công tác quản lý nhà nước về đất đai và bảo vệ quyền lợi của người dân:

• Tháo gỡ ách tắc trong giải quyết thủ tục hành chính: Giúp các Văn phòng Đăng ký đất đai và cơ quan Tài nguyên và Môi trường cấp huyện có hướng dẫn cụ thể để xử lý các hồ sơ tồn đọng, tránh tình trạng kéo dài thời gian giải quyết do thiếu sự đồng nhất trong cách hiểu luật.
• Đảm bảo tính minh bạch về nghĩa vụ tài chính: Việc xác định đúng mục đích sử dụng đất là căn cứ tối quan trọng để tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và các khoản phí, lệ phí liên quan, tránh thất thu ngân sách nhà nước và đảm bảo công bằng cho người dân.
• Làm cơ sở cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng: Khi Nhà nước thu hồi đất, việc xác định đúng mục đích sử dụng đất tại thời điểm thu hồi giúp áp dụng đúng khung giá bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân theo quy định của pháp luật.