Công văn 6657/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2019 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình tính và xử lý tiền chậm nộp thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản này hướng đến việc thống nhất thực hiện quy trình nghiệp vụ tại các cục hải quan địa phương, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp đồng thời chống thất thu ngân sách nhà nước.

- Nguyên tắc xác định và tính tiền chậm nộp thuế

Văn bản làm rõ các căn cứ pháp lý và mốc thời gian để tính tiền chậm nộp đối với các khoản nợ thuế phát sinh từ hoạt động xuất nhập khẩu:

• Thời điểm bắt đầu tính tiền chậm nộp được xác định từ ngày tiếp sau ngày cuối cùng của thời hạn nộp thuế hoặc thời hạn gia hạn nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
• Mức tính tiền chậm nộp được áp dụng theo tỷ lệ phần trăm quy định tại Luật Quản lý thuế đối với mỗi ngày chậm nộp trên số tiền thuế chậm nộp.
• Trường hợp người nộp thuế tự phát hiện sai sót và chủ động khai bổ sung hồ sơ hải quan, việc tính tiền chậm nộp sẽ được áp dụng linh hoạt tùy thuộc vào thời điểm khai bổ sung và tính chất của khoản thuế phát sinh nhằm khuyến khích tính tự giác của doanh nghiệp.

- Xử lý tiền chậm nộp khi phát sinh tiền thuế nộp thừa

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn 6657/TCHQ-TXNK là hướng dẫn chi tiết cơ chế bù trừ giữa số tiền thuế nộp thừa và tiền chậm nộp:

• Người nộp thuế có quyền yêu cầu bù trừ số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa với số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn nợ của các tờ khai khác.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu số liệu trên hệ thống kế toán thuế tập trung để thực hiện việc bù trừ tự động hoặc theo đề nghị bằng văn bản của doanh nghiệp.
• Sau khi thực hiện bù trừ, nếu vẫn còn số tiền nộp thừa thì cơ quan hải quan sẽ thực hiện hoàn trả cho người nộp thuế theo đúng trình tự, thủ tục quy định.

- Các trường hợp miễn, giảm hoặc không tính tiền chậm nộp

Công văn hướng dẫn cụ thể các trường hợp đặc biệt được xem xét không tính hoặc miễn, giảm tiền chậm nộp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan:

• Trường hợp người nộp thuế gặp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn bất ngờ hoặc các trường hợp bất khả kháng khác dẫn đến việc không thể nộp thuế đúng hạn.
• Trường hợp doanh nghiệp cung ứng hàng hóa, dịch vụ được thanh toán bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước nhưng chưa được thanh toán nên không có nguồn tài chính để hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng hạn.
• Hồ sơ và thủ tục đề nghị miễn, giảm tiền chậm nộp phải được doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ, trung thực và gửi đến cơ quan hải quan nơi phát sinh khoản nợ để xem xét giải quyết theo thẩm quyền.

- Trách nhiệm triển khai của các Cục Hải quan địa phương

Để đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý thuế, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm túc các nhiệm vụ sau:

• Tăng cường rà soát, phân loại các khoản nợ thuế và tiền chậm nộp tại đơn vị để có phương án xử lý dứt điểm, tránh để nợ đọng kéo dài gây thất thu ngân sách.
• Hướng dẫn, tuyên truyền rộng rãi nội dung hướng dẫn tại công văn này đến cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn quản lý để người nộp thuế nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình.
• Kịp thời tổng hợp và báo cáo những vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết, không tự ý đặt ra các thủ tục hành chính gây khó khăn cho doanh nghiệp.