Tổng quan về Công văn 651/TCHQ-GSQL năm 2019

Công văn 651/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến thủ tục hải quan đối với việc nhập khẩu tiền mặt là đồng Việt Nam (VND) từ Campuchia về Việt Nam. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chi cục hải quan cửa khẩu và các tổ chức tín dụng thực hiện thống nhất quy trình kiểm soát, thông quan tiền mặt qua biên giới đường bộ, đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối và hoạt động thương mại biên giới.

Các căn cứ pháp lý áp dụng

Để giải quyết các vướng mắc về thủ tục nhập khẩu tiền VND từ Campuchia, Tổng cục Hải quan căn cứ vào các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bao gồm:

• Thông tư số 15/2011/TT-NHNN ngày 12/08/2011 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về việc mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt của cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam.
• Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 22/01/2013 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn hoạt động thanh toán bằng ngoại tệ và đồng Việt Nam trong thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia.
• Các quy định pháp luật về hải quan đối với hàng hóa, tiền tệ xuất nhập khẩu qua biên giới.

Quy định về khai báo hải quan khi nhập khẩu tiền VND

Tổng cục Hải quan hướng dẫn cụ thể về nghĩa vụ khai báo hải quan đối với các đối tượng mang tiền VND từ Campuchia vào Việt Nam như sau:

• Đối với cá nhân nhập cảnh: Cá nhân khi nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu quốc gia của Việt Nam mang theo tiền mặt VND vượt mức quy định phải khai báo Hải quan cửa khẩu. Mức giới hạn bắt buộc phải khai báo hiện nay là trên 15.000.000 VND (Mười lăm triệu đồng Việt Nam) hoặc ngoại tệ tiền mặt trên 5.000 USD (Năm nghìn đô la Mỹ) hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương.
• Đối với các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại: Việc nhập khẩu tiền mặt VND từ các chi nhánh, đối tác tại Campuchia về Việt Nam phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về giấy phép của Ngân hàng Nhà nước. Khi làm thủ tục hải quan, tổ chức tín dụng phải xuất trình văn bản chấp thuận hoặc giấy phép của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (hoặc chi nhánh Ngân hàng Nhà nước tỉnh, thành phố được ủy quyền) cho phép nhập khẩu tiền mặt VND.

Thủ tục hải quan và hồ sơ đối với tổ chức tín dụng nhập khẩu tiền VND

Để đảm bảo tính hợp pháp và ngăn ngừa các hành vi gian lận, rửa tiền qua biên giới, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện kiểm tra chặt chẽ hồ sơ và thực tế đối với các lô hàng tiền mặt VND nhập khẩu từ Campuchia:

• Yêu cầu về hồ sơ hải quan: Người khai hải quan (đại diện tổ chức tín dụng hoặc đơn vị chuyển phát được ủy quyền) phải nộp tờ khai hải quan theo mẫu quy định, xuất trình văn bản cho phép nhập khẩu tiền mặt của Ngân hàng Nhà nước, văn bản ủy quyền vận chuyển (nếu có), và các chứng từ vận chuyển liên quan đến lô hàng tiền mặt.
• Công tác kiểm tra thực tế: Công chức hải quan tại cửa khẩu có trách nhiệm đối chiếu số lượng, số sê-ri (nếu có yêu cầu đặc biệt) hoặc niêm phong của lô hàng tiền mặt VND thực tế với thông tin khai báo trên tờ khai và văn bản chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước. Quá trình kiểm tra phải được thực hiện tại khu vực giám sát hải quan dưới sự chứng kiến của đại diện doanh nghiệp và các bên liên quan.
• Xử lý vướng mắc phát sinh: Trường hợp phát hiện sai lệch giữa số tiền thực tế mang vào và số tiền ghi trên giấy phép hoặc tờ khai hải quan, cơ quan hải quan sẽ tạm giữ tang vật và phối hợp với Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh biên giới để xác minh, xử lý theo đúng quy định của pháp luật xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 651/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các nút thắt về thủ tục hành chính cho các ngân hàng thương mại có hoạt động giao dịch, thanh toán biên giới với Campuchia. Việc hướng dẫn rõ ràng quy trình kiểm soát tiền mặt VND giúp:

• Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thanh toán thương mại biên giới hợp pháp giữa hai nước Việt Nam và Campuchia.
• Tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về ngoại hối, hạn chế tình trạng buôn lậu tiền tệ và rửa tiền qua biên giới đường bộ.
• Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa lực lượng Hải quan cửa khẩu và hệ thống Ngân hàng Nhà nước tại các tỉnh biên giới phía Tây Nam.