Giới thiệu chung về Công văn 646/BXD-KTXD năm 2024

Công văn 646/BXD-KTXD năm 2024 do Bộ Xây dựng ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc pháp lý và kỹ thuật trong quá trình quyết toán công trình xây dựng. Văn bản này tập trung vào việc làm rõ các nguyên tắc áp dụng quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng, điều chỉnh giá hợp đồng và thủ tục quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành, giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan thanh tra, kiểm toán có cơ sở thực hiện thống nhất.

1. Nguyên tắc cốt lõi trong quyết toán hợp đồng xây dựng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Công văn 646/BXD-KTXD, việc quyết toán hợp đồng xây dựng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

• Sự thỏa thuận trong hợp đồng: Việc quyết toán phải căn cứ vào các điều khoản đã được các bên ký kết trong hợp đồng xây dựng, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các văn bản sửa đổi, bổ sung hợp pháp (nếu có).
• Hiệu lực pháp luật áp dụng: Quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng là hệ thống pháp luật có hiệu lực tại thời điểm ký kết hợp đồng hoặc theo các quy định chuyển tiếp được quy định cụ thể tại các văn bản quy phạm pháp luật liên quan.
• Khối lượng và đơn giá thực tế: Xác định giá trị quyết toán phải dựa trên khối lượng công việc thực tế đã hoàn thành được nghiệm thu đúng quy định và đơn giá tương ứng đã thỏa thuận trong hợp đồng.

2. Hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng khi quyết toán

Công văn đi sâu vào hướng dẫn cách thức xử lý đối với từng loại hình hợp đồng xây dựng khi thực hiện quyết toán, cụ thể:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Việc quyết toán được thực hiện theo đúng giá hợp đồng đã ký kết đối với các công việc thuộc phạm vi hợp đồng. Chỉ được điều chỉnh giá đối với các trường hợp bất khả kháng hoặc có bổ sung phạm vi công việc ngoài hợp đồng ban đầu.
• Đối với hợp đồng đơn giá cố định: Giá trị quyết toán được xác định trên cơ sở khối lượng thực tế hoàn thành được nghiệm thu nhân với đơn giá cố định đã thỏa thuận trong hợp đồng.
• Đối với hợp đồng đơn giá điều chỉnh: Việc điều chỉnh đơn giá khi quyết toán phải tuân thủ đúng phương pháp, công thức và nguồn dữ liệu chỉ số giá đã được các bên thỏa thuận cụ thể trong nội dung hợp đồng.

3. Hồ sơ và quy trình thực hiện quyết toán công trình

Bộ Xây dựng nhấn mạnh trách nhiệm của các bên trong việc thiết lập và hoàn thiện hồ sơ quyết toán nhằm đảm bảo tính pháp lý và đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư:

• Thành phần hồ sơ quyết toán: Phải bao gồm đầy đủ bản vẽ hoàn công, biên bản nghiệm thu hoàn thành công trình hoặc hạng mục công trình, bảng tính giá trị quyết toán (trong đó phân rõ giá trị trong hợp đồng và giá trị phát sinh ngoài hợp đồng), cùng các chứng từ thanh toán liên quan.
• Trách nhiệm của Chủ đầu tư: Có nghĩa vụ tổ chức nghiệm thu, kiểm tra, rà soát hồ sơ quyết toán do nhà thầu lập; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của khối lượng và giá trị đề nghị quyết toán.
• Trách nhiệm của Nhà thầu: Phải lập hồ sơ quyết toán đầy đủ, trung thực và nộp đúng thời hạn thỏa thuận trong hợp đồng sau khi hoàn thành toàn bộ nội dung công việc.

4. Xử lý các vướng mắc và điều khoản chuyển tiếp

Công văn 646/BXD-KTXD cũng đưa ra định hướng giải quyết đối với các trường hợp có sự thay đổi về chính sách pháp luật trong quá trình thực hiện dự án:

• Trường hợp dự án kéo dài qua nhiều thời kỳ chuyển tiếp của các Nghị định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng (như Nghị định 37/2015/NĐ-CP, Nghị định 50/2021/NĐ-CP và Nghị định 10/2021/NĐ-CP), việc xác định thẩm quyền và nguyên tắc quyết toán phải căn cứ vào điều khoản chuyển tiếp quy định tại Nghị định đang có hiệu lực thi hành.
• Các tranh chấp hoặc bất đồng ý kiến về giá trị quyết toán giữa chủ đầu tư và nhà thầu cần được giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải hoặc theo các hình thức giải quyết tranh chấp đã được thỏa thuận trong hợp đồng trước khi đưa ra cơ quan tài phán.