Tóm tắt Công văn 636/TCHQ-QLRR năm 2016 về phân luồng tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu

Công văn 636/TCHQ-QLRR do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2016 là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm hướng dẫn và thống nhất việc thực hiện phân luồng tờ khai đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trên phạm vi toàn quốc. Văn bản này đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế.

1. Mục tiêu và nguyên tắc áp dụng phân luồng tờ khai

Việc phân luồng tờ khai hải quan được thực hiện dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro, đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp và thông tin cảnh báo về hàng hóa. Mục tiêu chính bao gồm:

• Rút ngắn thời gian thông quan đối với các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật hải quan, giảm thiểu chi phí logistics cho doanh nghiệp.
• Tập trung nguồn lực kiểm tra, kiểm soát trọng điểm đối với các lô hàng và doanh nghiệp có nguy cơ gian lận thương mại cao.
• Đảm bảo tính khách quan, minh bạch thông qua việc tự động hóa hoàn toàn khâu phân luồng trên hệ thống thông tin hải quan.

2. Các hình thức phân luồng tờ khai hải quan

Hệ thống quản lý rủi ro của Hải quan thực hiện phân luồng tờ khai hàng hóa xuất nhập khẩu thành ba luồng chính:

• Luồng Xanh (Miễn kiểm tra hồ sơ giấy và miễn kiểm tra thực tế hàng hóa): Dành cho các tờ khai của doanh nghiệp ưu tiên, doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt và hàng hóa không thuộc diện quản lý chuyên ngành phức tạp. Hàng hóa được thông quan ngay sau khi hệ thống chấp nhận tờ khai.
• Luồng Vàng (Kiểm tra chi tiết hồ sơ, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng khi cần xác thực các thông tin trên chứng từ như hóa đơn thương mại, chứng nhận xuất xứ (C/O), giấy phép nhập khẩu hoặc khi có nghi vấn về trị giá hải quan, mã số hàng hóa.
• Luồng Đỏ (Kiểm tra chi tiết hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa): Áp dụng đối với hàng hóa có độ rủi ro cao, doanh nghiệp có lịch sử vi phạm pháp luật hải quan, hoặc các trường hợp kiểm tra ngẫu nhiên theo quy định để đánh giá xác suất tuân thủ của doanh nghiệp.

3. Trách nhiệm triển khai và xử lý nghiệp vụ của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo việc phân luồng tờ khai được thực hiện chính xác, hiệu quả và đúng quy định, Tổng cục Hải quan đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các đơn vị trực thuộc:

• Cục Quản lý rủi ro: Chịu trách nhiệm thu thập thông tin, phân tích dữ liệu, xây dựng và cập nhật liên tục các tiêu chí phân luồng trên hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan để đảm bảo tính chính xác của việc phân luồng tự động.
• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan thực hiện nghiêm túc kết quả phân luồng từ hệ thống; không tự ý thay đổi phân luồng khi không có căn cứ pháp lý hoặc thông tin vi phạm rõ ràng.
• Cán bộ hải quan trực tiếp xử lý: Phải thực hiện đúng quy trình nghiệp vụ đối với từng luồng tờ khai, ghi nhận đầy đủ kết quả kiểm tra vào hệ thống để phục vụ công tác đánh giá rủi ro và phân loại doanh nghiệp trong các giai đoạn tiếp theo.

Lưu ý: Nội dung tóm tắt trên phản ánh các quy định cốt lõi về quản lý rủi ro và phân luồng tờ khai hải quan theo tinh thần chỉ đạo của Tổng cục Hải quan tại Công văn 636/TCHQ-QLRR năm 2016.