Ngày 12 tháng 10 năm 2020, Tổng cục Hải quan đã ban hành Công văn số 6283/TCHQ-GSQL hướng dẫn về việc xem xét chấp nhận bổ sung Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu AJ (C/O mẫu AJ). Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan hàng hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu đồng thời đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP).

Phạm vi áp dụng của công văn bao gồm các hoạt động kiểm tra, giám sát và xác định xuất xứ đối với hàng hóa nhập khẩu có tờ khai hải quan đăng ký áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt AJCEP. Đối tượng áp dụng trực tiếp là Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các chi cục hải quan cửa khẩu, công chức hải quan thực hiện khâu kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa và các doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu liên quan.

Các nội dung chỉ đạo cốt lõi về việc chấp nhận bổ sung C/O mẫu AJ

• Nguyên tắc xem xét và chấp nhận C/O mẫu AJ nộp bổ sung: Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương căn cứ vào các quy định tại Hiệp định AJCEP và các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn liên quan để xem xét tính hợp lệ của C/O mẫu AJ được nộp bổ sung sau thời điểm đăng ký tờ khai hải quan. Việc chấp nhận bổ sung phải đảm bảo hàng hóa thực tế nhập khẩu hoàn toàn trùng khớp với thông tin ghi trên C/O và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan.
• Kiểm tra thời hạn hiệu lực và thời điểm nộp: Cơ quan hải quan phải kiểm tra nghiêm ngặt thời hạn hiệu lực của C/O mẫu AJ (thông thường là 12 tháng kể từ ngày cấp). Việc nộp bổ sung C/O để hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt phải được thực hiện trong thời hạn quy định của pháp luật về thủ tục hải quan và quản lý thuế, tránh các trường hợp lạm dụng để gian lận thuế.
• Xử lý các khác biệt nhỏ trên chứng từ: Đối với các trường hợp có sự khác biệt nhỏ mang tính hành chính hoặc lỗi kỹ thuật không trọng yếu trên C/O mẫu AJ (như lỗi đánh máy, sự khác biệt nhỏ trong cách mô tả hàng hóa nhưng không làm thay đổi bản chất xuất xứ, hoặc khác biệt về mã số HS ở cấp độ chi tiết nhưng vẫn thuộc cùng một nhóm hàng), cơ quan hải quan không được từ chối C/O nếu các thông tin khác vẫn đủ cơ sở để xác định xuất xứ hàng hóa là xác thực.
• Thủ tục xác minh xuất xứ khi có nghi ngờ: Trong trường hợp phát hiện có sự nghi ngờ hợp lý về tính trung thực, xác thực của chữ ký, con dấu hoặc các thông tin khai báo trên C/O mẫu AJ nộp bổ sung, cơ quan hải quan địa phương không thực hiện bác bỏ ngay mà phải tiến hành thủ tục báo cáo về Tổng cục Hải quan để gửi yêu cầu xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu (Nhật Bản hoặc các nước ASEAN). Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa nhập khẩu sẽ áp dụng mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc doanh nghiệp phải thực hiện bảo lãnh thuế theo quy định.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn 6283/TCHQ-GSQL có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay kể từ ngày ban hành. Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố phổ biến quán triệt nội dung công văn đến toàn thể công chức hải quan làm công tác áp thuế, tính thuế và kiểm tra xuất xứ để thực hiện thống nhất, tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được chặt chẽ và đúng pháp luật.