Công văn 60971/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2017 hướng dẫn chi tiết về chính sách thuế đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt. Văn bản tập trung giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp liên quan đến thời điểm lập hóa đơn, xác định doanh thu tính thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các hợp đồng xây dựng.

1. Quy định về thời điểm xác định thuế Giá trị gia tăng (GTGT)

Đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt, việc xác định nghĩa vụ thuế GTGT được thực hiện theo nguyên tắc cốt lõi sau:

• Thời điểm xác định thuế GTGT là thời điểm nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.
• Trường hợp công trình xây dựng kéo dài và thực hiện nghiệm thu, bàn giao theo từng hạng mục hoặc từng phần khối lượng công việc hoàn thành, doanh nghiệp phải kê khai và nộp thuế GTGT tương ứng với phần khối lượng được bàn giao đó.

2. Quy định về thời điểm lập hóa đơn đối với hoạt động xây dựng

Việc xuất hóa đơn đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về thời điểm nghiệm thu:

• Ngày lập hóa đơn đối với xây dựng, lắp đặt là ngày nghiệm thu, bàn giao công trình, hạng mục công trình, khối lượng xây dựng, lắp đặt hoàn thành, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.
• Doanh nghiệp không được trì hoãn việc lập hóa đơn sang các kỳ tính thuế sau với lý do chưa nhận được thanh toán từ chủ đầu tư. Mọi hành vi chậm lập hóa đơn sau khi đã ký biên bản nghiệm thu, bàn giao đều bị coi là vi phạm hành chính về hóa đơn.

3. Quy định về xác định doanh thu tính thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Doanh thu để tính thu nhập chịu thuế TNDN đối với hoạt động xây dựng, lắp đặt được xác định cụ thể theo từng trường hợp:

• Doanh thu tính thuế TNDN là giá trị công trình, giá trị hạng mục công trình hoặc giá trị khối lượng công trình xây dựng, lắp đặt nghiệm thu bàn giao trong kỳ tính thuế.
• Trường hợp xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu, thiết bị: Doanh thu tính thuế là toàn bộ giá trị công trình, bao gồm cả giá trị nguyên vật liệu và thiết bị lắp đặt.
• Trường hợp xây dựng, lắp đặt không bao thầu nguyên vật liệu, thiết bị (chỉ thực hiện phần nhân công, máy thi công): Doanh thu tính thuế là tiền xây dựng, lắp đặt không bao gồm giá trị nguyên vật liệu, thiết bị do chủ đầu tư cung cấp.

4. Khuyến nghị và lưu ý quan trọng dành cho doanh nghiệp

Để hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý và bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cần lưu ý:

• Phải đồng bộ hóa thời điểm ký biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành với thời điểm xuất hóa đơn GTGT để tránh lệch pha giữa doanh thu kế toán và doanh thu tính thuế.
• Hạch toán đầy đủ, kịp thời các chi phí nguyên vật liệu, nhân công, chi phí chung tương ứng với phần doanh thu đã ghi nhận trong kỳ để đảm bảo nguyên tắc phù hợp khi xác định thuế TNDN.
• Lưu trữ khoa học và đầy đủ hồ sơ pháp lý của dự án bao gồm: Hợp đồng xây dựng, dự toán thiết kế, biên bản nghiệm thu từng giai đoạn, biên bản bàn giao đưa vào sử dụng và các chứng từ thanh toán liên quan để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra thuế sau này.