Tóm tắt Công văn 5936/TCHQ-GSQL năm 2017 về tạo điều kiện hàng hóa quá cảnh từ Lào qua cảng Vũng Áng

Công văn 5936/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hàng hóa quá cảnh từ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào vận chuyển qua lãnh thổ Việt Nam để xuất khẩu qua cảng Vũng Áng (tỉnh Hà Tĩnh) và ngược lại. Đây là một trong những văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm thúc đẩy hoạt động logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển Việt Nam và thắt chặt quan hệ thương mại song phương Việt - Lào.

- Mục tiêu và phạm vi áp dụng

• Đối tượng áp dụng: Các doanh nghiệp thực hiện hoạt động quá cảnh hàng hóa từ Lào qua các cửa khẩu đường bộ của Việt Nam (như Cha Lo, Cầu Treo) đến cảng xuất khẩu Vũng Áng và ngược lại; các Cục Hải quan tỉnh, thành phố liên quan trực tiếp đến tuyến đường vận chuyển này.
• Mục tiêu cốt lõi: Đơn giản hóa quy trình thủ tục hải quan, rút ngắn thời gian thông quan, giảm thiểu chi phí phát sinh cho doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm công tác giám sát hải quan chặt chẽ, đúng quy định pháp luật, ngăn chặn tình trạng thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.

- Quy định chi tiết về thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh

• Khai báo hải quan: Người khai hải quan thực hiện khai báo thông tin tờ khai hải quan quá cảnh theo đúng các chỉ tiêu thông tin quy định. Hệ thống thông tin quản lý của hải quan sẽ tiếp nhận, phân luồng và xử lý dữ liệu một cách nhanh chóng.
• Hồ sơ hải quan tối giản: Tập trung kiểm tra các chứng từ cốt lõi bao gồm tờ khai hải quan quá cảnh, chứng từ vận tải (vận đơn) và bản kê chi tiết hàng hóa (nếu có). Loại bỏ các yêu cầu giấy tờ không cần thiết để tạo thông thoáng tối đa cho luồng hàng hóa từ Lào.
• Nguyên tắc kiểm tra thực tế: Áp dụng triệt để nguyên tắc quản lý rủi ro. Miễn kiểm tra thực tế đối với hàng hóa quá cảnh được đóng trong container, toa xe rào kín hoặc các phương tiện vận tải đáp ứng điều kiện niêm phong hải quan, trừ trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật rõ ràng.

- Công tác niêm phong và giám sát hải quan

• Yêu cầu niêm phong: Hàng hóa quá cảnh phải được niêm phong hải quan hoặc niêm phong của hãng vận chuyển an toàn ngay tại cửa khẩu nhập đầu tiên. Cơ quan hải quan tại cửa khẩu xuất (cảng Vũng Áng) có trách nhiệm kiểm tra tính nguyên vẹn của niêm phong trước khi cho phép xếp hàng lên tàu xuất khẩu.
• Giám sát lộ trình vận chuyển: Phương tiện vận chuyển hàng hóa quá cảnh phải di chuyển theo đúng tuyến đường, cửa khẩu và lộ trình đã đăng ký. Tổng cục Hải quan khuyến khích việc áp dụng các công nghệ giám sát hiện đại như định vị GPS hoặc seal định vị điện tử để theo dõi trực tuyến hành trình của lô hàng.

- Cơ chế phối hợp giữa các đơn vị hải quan địa phương

• Trao đổi thông tin kịp thời: Chi cục Hải quan cửa khẩu nhập và Chi cục Hải quan cửa khẩu xuất (cảng Vũng Áng) phải thiết lập kênh thông tin liên lạc thông suốt để phản hồi nhanh chóng về tình trạng các lô hàng quá cảnh, đảm bảo không bị tắc nghẽn tại cảng.
• Xử lý sự cố phát sinh trên đường vận chuyển: Trong trường hợp phương tiện gặp tai nạn, thiên tai hoặc sự cố bất khả kháng làm ảnh hưởng đến niêm phong hoặc tình trạng nguyên vẹn của hàng hóa, doanh nghiệp phải thông báo ngay cho cơ quan hải quan nơi gần nhất để lập biên bản xác nhận và thực hiện các biện pháp giám sát phù hợp.

- Ý nghĩa kinh tế và phát triển dịch vụ Logistics

Việc ban hành Công văn 5936/TCHQ-GSQL thể hiện sự chủ động của ngành Hải quan trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, hiện thực hóa các cam kết hợp tác kinh tế giữa hai Chính phủ Việt Nam và Lào. Quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình thông quan tại cảng Vũng Áng, thu hút lượng hàng hóa lớn từ Lào và vùng Đông Bắc Thái Lan, mà còn góp phần quan trọng vào việc phát triển hành lang kinh tế Đông - Tây qua miền Trung Việt Nam.