Tổng quan về Công văn 5687/TCT-CS năm 2016

Công văn 5687/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với các khoản chi trả cho đại lý bảo hiểm nhân thọ. Văn bản này giải quyết các vướng mắc của doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan thuế địa phương trong việc xác định nghĩa vụ thuế đối với hoa hồng đại lý, các khoản hỗ trợ, thưởng và chi phí dịch vụ liên quan.

Quy định về thuế GTGT đối với hoa hồng đại lý bảo hiểm nhân thọ

Căn cứ vào các quy định pháp luật về thuế GTGT hiện hành, Tổng cục Thuế thống nhất nguyên tắc áp dụng đối với dịch vụ đại lý bảo hiểm như sau:

• Dịch vụ đại lý bảo hiểm (bao gồm cả đại lý bảo hiểm nhân thọ) thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT theo quy định tại Khoản 11 Điều 5 Thông tư số 219/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính.
• Do đó, khoản hoa hồng đại lý mà doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ chi trả cho các đại lý bảo hiểm (bao gồm cả đại lý là cá nhân và đại lý là tổ chức) từ hoạt động đại lý bảo hiểm trực tiếp sẽ không phải chịu thuế GTGT.

Chính sách thuế đối với các khoản chi hỗ trợ, thưởng và chi phí khác cho đại lý

Bên cạnh hoa hồng đại lý, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ thường phát sinh các khoản chi khác cho đại lý như chi hỗ trợ tuyển dụng, đào tạo, chi thưởng đạt doanh số, chi hội nghị khách hàng. Công văn 5687/TCT-CS hướng dẫn cụ thể cho từng trường hợp:

• Đối với đại lý bảo hiểm là cá nhân: Các khoản chi hỗ trợ, chi thưởng, chi chăm sóc khách hàng bằng tiền hoặc không bằng tiền chi trả cho cá nhân đại lý được tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương, tiền công hoặc từ hoạt động kinh doanh của cá nhân theo quy định pháp luật về thuế TNCN, không thuộc đối tượng điều chỉnh của thuế GTGT.
• Đối với đại lý bảo hiểm là tổ chức:
  • Trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm chi tiền hỗ trợ, tiền thưởng bằng tiền cho tổ chức đại lý để thực hiện các chương trình khuyến mại, hỗ trợ bán hàng mà tổ chức đại lý không thực hiện bất kỳ dịch vụ nào khác cho doanh nghiệp bảo hiểm: Khoản tiền này thuộc trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo quy định tại Khoản 1 Điều 5 Thông tư số 219/2013/TT-BTC. Tổ chức đại lý chỉ lập chứng từ thu tiền theo quy định.
  • Trường hợp tổ chức đại lý thực hiện các dịch vụ khác cho doanh nghiệp bảo hiểm (như dịch vụ quảng cáo, dịch vụ tổ chức hội nghị, dịch vụ đào tạo đại lý mới) và nhận được khoản thanh toán từ doanh nghiệp bảo hiểm: Khoản thanh toán này là doanh thu từ dịch vụ chịu thuế GTGT. Tổ chức đại lý phải lập hóa đơn GTGT, kê khai và nộp thuế GTGT theo thuế suất quy định đối với từng loại dịch vụ cụ thể (thông thường là 10%).

Hướng dẫn về hóa đơn, chứng từ và kê khai thuế

Để đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật, Tổng cục Thuế yêu cầu các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và các tổ chức đại lý thực hiện nghiêm túc các quy định về hóa đơn, chứng từ:

• Doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ khi chi trả các khoản hoa hồng, hỗ trợ phải có đầy đủ hợp đồng đại lý, bảng kê chi trả và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (đối với các khoản chi có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên) để làm cơ sở tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Các tổ chức đại lý bảo hiểm khi nhận các khoản chi trả thuộc đối tượng chịu thuế GTGT phải xuất hóa đơn GTGT hợp lệ và kê khai nộp thuế đầy đủ theo quy định.

Ý nghĩa pháp lý của văn bản

Công văn 5687/TCT-CS giúp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ trong việc phân định rõ ràng giữa các khoản chi không chịu thuế GTGT (hoa hồng, hỗ trợ trực tiếp) và các khoản chi dịch vụ phải chịu thuế GTGT. Điều này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình kế toán, tránh các rủi ro bị truy thu thuế và phạt vi phạm hành chính trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế.