Tổng quan về Công văn 5615/TCHQ-GSQL năm 2021

Công văn 5615/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện quy định liên quan đến Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) được cấp sau (Issued Retroactively). Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với các lô hàng có C/O cấp sau quá thời hạn 03 ngày kể từ ngày xuất khẩu theo quy định của các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 5615/TCHQ-GSQL

Văn bản đưa ra các chỉ đạo chi tiết và cụ thể nhằm đảm bảo tính thống nhất trong việc kiểm tra và chấp nhận C/O cấp sau của cơ quan hải quan địa phương:

• Quy định về thời điểm cấp C/O và việc đánh dấu "Issued Retroactively": Theo quy định tại các Hiệp định thương mại tự do, C/O phải được cấp trước hoặc tại thời điểm xuất khẩu. Trong trường hợp C/O không được cấp vào thời điểm đó do sai sót vô ý, lỗi kỹ thuật hoặc có lý do chính đáng khác, C/O có thể được cấp sau nhưng phải trong thời hạn quy định và phải được đánh dấu vào ô "Issued Retroactively" (Cấp sau).
• Cách tính thời hạn 03 ngày để xác định C/O cấp sau: Công văn hướng dẫn rõ ràng về cách tính khoảng thời gian 03 ngày kể từ ngày xuất khẩu để xác định xem C/O đó có thuộc trường hợp phải tích chọn ô "Issued Retroactively" hay không. Việc tính toán này dựa trên ngày xếp hàng lên phương tiện vận chuyển (ngày xuất khẩu thực tế) ghi trên vận đơn và ngày cấp C/O thực tế của cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu.
• Xử lý trường hợp C/O cấp sau 03 ngày nhưng không đánh dấu "Issued Retroactively": Đối với các trường hợp C/O được cấp sau 03 ngày kể từ ngày xuất khẩu nhưng trên C/O cơ quan cấp không tích chọn ô "Issued Retroactively", cơ quan hải quan sẽ thực hiện thủ tục xác minh xuất xứ theo quy định hoặc từ chối ưu đãi thuế quan nếu có đủ cơ sở xác định vi phạm quy tắc xuất xứ của Hiệp định tương ứng.
• Trách nhiệm của công chức hải quan khi kiểm tra hồ sơ: Công chức hải quan có nhiệm vụ đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên C/O với các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan như vận đơn (Bill of Lading), hóa đơn thương mại (Commercial Invoice), và tờ khai hải quan để xác định tính hợp lệ của ngày cấp C/O, tránh việc gây phiền hà cho doanh nghiệp nhưng vẫn phải đảm bảo ngăn chặn gian lận xuất xứ.

Tác động của hướng dẫn đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Việc ban hành Công văn 5615/TCHQ-GSQL mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp và hoạt động quản lý nhà nước:

• Tạo sự minh bạch và thống nhất: Giúp loại bỏ các cách hiểu khác nhau giữa các chi cục hải quan địa phương, tạo ra môi trường pháp lý đồng nhất, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chuẩn bị chứng từ xuất xứ.
• Hạn chế rủi ro bác bỏ C/O: Doanh nghiệp nhập khẩu cần lưu ý kiểm tra kỹ ngày phát hành C/O so với ngày xuất khẩu trên vận đơn. Nếu khoảng cách này vượt quá 03 ngày, doanh nghiệp phải yêu cầu nhà xuất khẩu đề nghị cơ quan cấp C/O nước xuất khẩu tích chọn ô "Issued Retroactively" để tránh bị cơ quan Hải quan Việt Nam từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt.
• Đẩy nhanh tiến độ thông quan: Hướng dẫn rõ ràng giúp giảm thiểu thời gian tranh chấp, nghi ngờ xuất xứ giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan, từ đó rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa.

Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp

Để tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ các FTA và tránh các rủi ro pháp lý liên quan đến C/O cấp sau, doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp sau:

1. Thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ của Tổng cục Hải quan liên quan đến quy tắc xuất xứ và thủ tục kiểm tra C/O.
2. Phối hợp chặt chẽ với đối tác nước ngoài (nhà xuất khẩu) để đảm bảo C/O được phát hành đúng hạn hoặc được khai báo đầy đủ thông tin "Issued Retroactively" nếu cấp sau 03 ngày.
3. Trong trường hợp phát sinh vướng mắc, doanh nghiệp cần chủ động liên hệ với cơ quan hải quan nơi mở tờ khai để được hướng dẫn giải quyết kịp thời dựa trên tinh thần của Công văn 5615/TCHQ-GSQL.