1. Giới thiệu chung về Công văn 5592/TCT-CS năm 2014

Công văn 5592/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế nhà thầu nước ngoài (FCT). Văn bản này tập trung làm rõ nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài phát sinh thu nhập từ việc cung cấp dịch vụ hoặc dịch vụ gắn liền với hàng hóa tại Việt Nam.

2. Đối tượng áp dụng thuế nhà thầu nước ngoài

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, các đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ thuế nhà thầu bao gồm:

• Tổ chức nước ngoài kinh doanh có cơ sở thường trú tại Việt Nam hoặc không có cơ sở thường trú tại Việt Nam; cá nhân nước ngoài kinh doanh là đối tượng cư trú hoặc không cư trú tại Việt Nam thực hiện hoạt động kinh doanh trên cơ sở hợp đồng, thỏa thuận với tổ chức, cá nhân Việt Nam.
• Tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp hàng hóa tại Việt Nam theo hình thức xuất nhập khẩu tại chỗ và có phát sinh thu nhập tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng ký giữa tổ chức, cá nhân nước ngoài với các doanh nghiệp tại Việt Nam.
• Tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện một phần hoặc toàn bộ hoạt động phân phối hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.

3. Quy định về Thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Công văn hướng dẫn chi tiết về phương pháp xác định thuế GTGT đối với nhà thầu nước ngoài như sau:

• Doanh thu tính thuế GTGT: Là toàn bộ doanh thu thanh toán cho dịch vụ, dịch vụ gắn liền với hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế GTGT mà nhà thầu nước ngoài nhận được, bao gồm cả các khoản chi phí do bên Việt Nam trả thay nhà thầu nước ngoài (nếu có).
• Xác định dịch vụ tiêu dùng ngoài Việt Nam: Các dịch vụ được thực hiện và tiêu dùng hoàn toàn ở ngoài lãnh thổ Việt Nam thì không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT. Ngược lại, dịch vụ được cung cấp và tiêu dùng tại Việt Nam phải chịu thuế GTGT theo quy định.
• Tỷ lệ % để tính thuế GTGT trên doanh thu: Áp dụng tỷ lệ phần trăm tương ứng với từng hoạt động dịch vụ cụ thể (như dịch vụ, cho thuê máy móc thiết bị áp dụng tỷ lệ 5%; hoạt động xây dựng, lắp đặt có bao thầu nguyên vật liệu áp dụng tỷ lệ 3%).

4. Quy định về Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Nghĩa vụ thuế TNDN của nhà thầu nước ngoài được xác định dựa trên doanh thu tính thuế và tỷ lệ phần trăm thuế TNDN tính trên doanh thu:

• Doanh thu tính thuế TNDN: Là toàn bộ doanh thu không bao gồm thuế GTGT mà nhà thầu nước ngoài nhận được, chưa trừ các khoản chi phí phát sinh. Trường hợp hợp đồng thỏa thuận doanh thu nhà thầu nhận được không bao gồm thuế TNDN (doanh thu Net), bên Việt Nam phải quy đổi sang doanh thu có thuế (doanh thu Gross) để xác định số thuế TNDN phải nộp.
• Tỷ lệ % thuế TNDN tính trên doanh thu: Được áp dụng theo từng ngành nghề kinh doanh cụ thể (ví dụ: dịch vụ áp dụng tỷ lệ 5%; bản quyền áp dụng tỷ lệ 10%; hoạt động thương mại phân phối hàng hóa áp dụng tỷ lệ 1%).

5. Trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế của bên Việt Nam

Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm pháp lý của bên Việt Nam khi giao dịch và ký kết hợp đồng với nhà thầu nước ngoài:

• Nghĩa vụ khấu trừ: Bên Việt Nam ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài có trách nhiệm khấu trừ số thuế GTGT và thuế TNDN trước khi thanh toán tiền cho nhà thầu nước ngoài.
• Thời hạn kê khai và nộp thuế: Bên Việt Nam phải thực hiện kê khai và nộp thuế nhà thầu thay cho nhà thầu nước ngoài vào ngân sách nhà nước theo từng lần phát sinh thanh toán hoặc theo tháng tùy thuộc vào phương pháp kê khai đăng ký.
• Chế tài xử lý vi phạm: Nếu bên Việt Nam không thực hiện đúng trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay, doanh nghiệp Việt Nam sẽ bị truy thu đủ số thuế thiếu, đồng thời phải chịu các khoản tiền phạt chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính về thuế theo quy định của pháp luật quản lý thuế hiện hành.