Tổng quan về Công văn 5561/TCT-KK năm 2015

Công văn 5561/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp và cơ quan thuế địa phương liên quan đến chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa điều chuyển nội bộ và hàng hóa dùng để khuyến mại. Văn bản này giúp làm rõ phương thức sử dụng hóa đơn, chứng từ cũng như cách xác định giá tính thuế GTGT trong các trường hợp cụ thể, đảm bảo tính thống nhất trong việc thực thi pháp luật thuế.

1. Quy định về thuế GTGT đối với hàng hóa điều chuyển nội bộ

Đối với việc xuất điều chuyển hàng hóa giữa trụ sở chính và các đơn vị phụ thuộc (như chi nhánh, cửa hàng, kho hàng) hoặc giữa các đơn vị phụ thuộc với nhau, Công văn hướng dẫn áp dụng theo các quy định pháp luật về thuế và hóa đơn hiện hành như sau:

• Sử dụng hóa đơn, chứng từ khi điều chuyển: Cơ sở kinh doanh khi điều chuyển hàng hóa cho các chi nhánh, cửa hàng hạch toán phụ thuộc ở khác tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương để bán hoặc điều chuyển giữa các chi nhánh, đơn vị phụ thuộc với nhau có thể lựa chọn một trong hai phương thức sử dụng hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ lưu thông trên đường.
• Phương thức thứ nhất: Doanh nghiệp lựa chọn sử dụng hóa đơn GTGT để làm căn cứ thanh toán và kê khai nộp thuế GTGT tại từng đơn vị, từng địa phương nơi có chi nhánh, cửa hàng.
• Phương thức thứ hai: Doanh nghiệp sử dụng Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ kèm theo Lệnh điều động nội bộ. Khi hàng hóa thực tế được bán ra, đơn vị phụ thuộc lập hóa đơn GTGT giao cho khách hàng, đồng thời lập Bảng kê hàng hóa bán ra gửi về cơ sở kinh doanh xuất hàng để cơ sở kinh doanh xuất hàng lập hóa đơn GTGT cho hàng hóa thực tế tiêu thụ.
• Kê khai và nộp thuế: Việc kê khai, nộp thuế GTGT đối với hàng hóa điều chuyển phải tuân thủ nguyên tắc hạch toán của doanh nghiệp. Nếu đơn vị phụ thuộc hạch toán độc lập thì phải tự kê khai, nộp thuế tại địa phương nơi đóng trụ sở. Nếu đơn vị phụ thuộc hạch toán phụ thuộc nhưng có hoạt động bán hàng trực tiếp thì cũng phải thực hiện kê khai thuế GTGT tại địa phương nơi có chi nhánh.

2. Quy định về thuế GTGT đối với hàng hóa dùng để khuyến mại

Chính sách thuế GTGT đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại được hướng dẫn chi tiết nhằm phân biệt giữa các chương trình khuyến mại hợp pháp và các chương trình không thực hiện đúng quy định của pháp luật thương mại:

• Trường hợp khuyến mại đúng quy định pháp luật: Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại dưới các hình thức theo quy định của pháp luật về thương mại (đã thực hiện đăng ký hoặc thông báo với Sở Công thương hoặc Bộ Công thương), giá tính thuế GTGT được xác định bằng không (0). Doanh nghiệp vẫn phải lập hóa đơn GTGT cho hàng khuyến mại, trên hóa đơn ghi rõ tên, số lượng hàng hóa, dòng thuế suất và tiền thuế không ghi, gạch chéo.
• Trường hợp khuyến mại không đúng quy định pháp luật: Đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại nhưng không thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về thương mại (không đăng ký, không thông báo hoặc không được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền chấp thuận), doanh nghiệp phải kê khai, tính thuế GTGT như đối với hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng hoặc tiêu dùng nội bộ.
• Giá tính thuế trong trường hợp vi phạm quy định khuyến mại: Giá tính thuế GTGT được xác định theo giá tính thuế của hàng hóa, dịch vụ cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm phát sinh hoạt động khuyến mại. Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm kê khai và nộp thuế đầy đủ đối với các khoản này.

3. Ý nghĩa pháp lý và lưu ý đối với doanh nghiệp

Công văn 5561/TCT-KK mang lại sự rõ ràng trong việc xử lý các nghiệp vụ phát sinh thường xuyên tại doanh nghiệp, cụ thể:

• Giúp doanh nghiệp chủ động lựa chọn phương thức luân chuyển hàng hóa nội bộ tối ưu nhất về mặt chứng từ và dòng tiền thuế GTGT, tránh các rủi ro bị xử phạt khi vận chuyển hàng hóa trên đường.
• Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ thủ tục hành chính trong hoạt động xúc tiến thương mại. Việc đăng ký chương trình khuyến mại với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền không chỉ là nghĩa vụ hành chính mà còn là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp được hưởng ưu đãi thuế GTGT (giá tính thuế bằng 0).
• Cảnh báo các rủi ro truy thu thuế và phạt vi phạm hành chính về thuế nếu doanh nghiệp tự ý thực hiện các chương trình khuyến mại, giảm giá, tặng quà mà không hoàn thiện hồ sơ pháp lý theo quy định của Luật Thương mại.