Công văn 5324/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành năm 2020 là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng. Văn bản này giải quyết các vướng mắc thực tế của các chủ đầu tư và nhà thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng, đảm bảo tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng và hợp đồng xây dựng.

Nguyên tắc chung về điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng

• Việc điều chỉnh giá hợp đồng phải căn cứ vào các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và các quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó.
• Hợp đồng xây dựng chỉ được điều chỉnh trong thời gian thực hiện hợp đồng, bao gồm cả khoảng thời gian được gia hạn hợp pháp theo quy định.
• Đối với hợp đồng trọn gói, việc điều chỉnh giá chỉ áp dụng đối với các trường hợp bất khả kháng hoặc có bổ sung phạm vi công việc ngoài phạm vi hợp đồng đã ký kết.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định và đơn giá điều chỉnh, việc điều chỉnh thực hiện theo đúng các công thức, phương pháp và nguồn dữ liệu giá đã được các bên thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.

Các trường hợp được xem xét điều chỉnh giá hợp đồng

• Thay đổi chính sách pháp luật của Nhà nước làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện hợp đồng (như thay đổi mức lương tối thiểu vùng, thay đổi thuế suất, các loại phí, lệ phí liên quan).
• Biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng, thiết bị vượt quá mức kiểm soát của các bên và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố hoặc cho phép áp dụng chỉ số giá xây dựng để điều chỉnh.
• Xuất hiện các sự kiện bất khả kháng theo quy định của pháp luật (như thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh) ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và chi phí thực hiện dự án.
• Bổ sung, thay đổi thiết kế, biện pháp thi công theo yêu cầu của chủ đầu tư nhằm nâng cao hiệu quả dự án hoặc do địa chất thay đổi so với khảo sát ban đầu.

Quy trình và thủ tục thực hiện điều chỉnh giá hợp đồng

• Các bên phải tiến hành rà soát, xác định rõ nguyên nhân, phạm vi và mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thay đổi đến giá hợp đồng.
• Lập bảng tính toán giá trị điều chỉnh chi tiết, gửi cơ quan có thẩm quyền hoặc chủ đầu tư phê duyệt theo đúng phân cấp quản lý dự án.
• Ký kết phụ lục hợp đồng làm cơ sở thanh toán, quyết toán vốn đầu tư. Phụ lục hợp đồng phải ghi rõ nội dung điều chỉnh, giá trị điều chỉnh và thời gian áp dụng.
• Trường hợp điều chỉnh giá làm vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt thì phải báo cáo người có thẩm quyền quyết định đầu tư xem xét, quyết định trước khi thực hiện ký phụ lục hợp đồng.

Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của hướng dẫn

Công văn 5324/BXD-KTXD đóng vai trò là cơ sở pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ các nút thắt về tài chính cho các nhà thầu trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động. Việc áp dụng đúng hướng dẫn giúp hạn chế tranh chấp giữa chủ đầu tư và nhà thầu, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và đảm bảo chất lượng công trình xây dựng.