Tổng quan về Công văn 527/TCHQ-TXNK năm 2024

Công văn 527/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2024 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực gia công hàng hóa cho thương nhân nước ngoài. Văn bản này tập trung làm rõ các quy định về chính sách thuế, điều kiện miễn thuế và thủ tục hải quan đối với nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công sản phẩm xuất khẩu, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật trên toàn quốc.

Chính sách miễn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu để gia công

Theo hướng dẫn tại Công văn 527/TCHQ-TXNK, việc áp dụng chính sách miễn thuế đối với nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu để gia công được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và Nghị định số 134/2016/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 18/2021/NĐ-CP). Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Điều kiện miễn thuế: Doanh nghiệp nhập khẩu phải có hợp đồng gia công hợp pháp với thương nhân nước ngoài. Đồng thời, doanh nghiệp phải có quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp cơ sở sản xuất, máy móc, thiết bị tại cơ sở sản xuất trên lãnh thổ Việt Nam và đã thực hiện thông báo cơ sở sản xuất theo quy định của pháp luật hải quan.
• Đối tượng được miễn thuế: Miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, bán thành phẩm, vật tư trực tiếp tham gia vào quá trình gia công; linh kiện, phụ tùng nhập khẩu để lắp ráp sản phẩm gia công; và hàng mẫu nhập khẩu để phục vụ hợp đồng gia công.

Quy định về việc thuê gia công lại (Gia công vệ tinh)

Công văn làm rõ các trường hợp doanh nghiệp nhận gia công nhưng không trực tiếp sản xuất toàn bộ mà thuê tổ chức, cá nhân khác gia công lại một hoặc một số công đoạn:

• Điều kiện giữ nguyên ưu đãi thuế: Doanh nghiệp giao hàng hóa cho bên nhận gia công lại vẫn được miễn thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu, vật tư chuyển đi, với điều kiện bên nhận gia công lại cũng phải có cơ sở sản xuất, máy móc thiết bị phù hợp và đã được thông báo với cơ quan hải quan.
• Trách nhiệm giám sát: Doanh nghiệp ký hợp đồng gia công trực tiếp với thương nhân nước ngoài phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc quản lý, sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu và báo cáo quyết toán đầy đủ với cơ quan hải quan, bất kể hàng hóa được gia công tại cơ sở của mình hay tại cơ sở gia công lại.

Xử lý phế liệu, phế phẩm và nguyên liệu dư thừa

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của doanh nghiệp là việc xử lý thuế đối với phế liệu, phế phẩm thu được từ quá trình gia công và nguyên liệu dư thừa sau khi kết thúc hợp đồng gia công:

• Tiêu hủy phế liệu, phế phẩm: Trường hợp doanh nghiệp thực hiện tiêu hủy phế liệu, phế phẩm phát sinh trong quá trình gia công dưới sự giám sát của cơ quan hải quan và các cơ quan chức năng liên quan thì không phải nộp thuế nhập khẩu đối với lượng nguyên liệu, vật tư cấu thành nên phần phế liệu, phế phẩm tiêu hủy đó.
• Chuyển tiêu thụ nội địa: Đối với nguyên liệu, vật tư dư thừa, máy móc thiết bị tạm nhập tái xuất, hoặc phế liệu, phế phẩm được bán vào thị trường nội địa, doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký tờ khai hải quan mới, kê khai và nộp đầy đủ các loại thuế (thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có) theo chính sách thuế tại thời điểm chuyển mục đích sử dụng.

Thủ tục hải quan và báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc quản lý sử dụng nguyên liệu nhập khẩu để gia công thông qua chế độ báo cáo quyết toán:

• Nghĩa vụ nộp báo cáo quyết toán: Định kỳ hàng năm, chậm nhất là ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm tài chính, người nộp thuế phải nộp báo cáo quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu, hàng hóa xuất khẩu cho cơ quan hải quan quản lý trực tiếp.
• Nguyên tắc đối chiếu số liệu: Số liệu trên báo cáo quyết toán phải thống nhất với hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ kho của doanh nghiệp. Mọi sự chênh lệch không có lý do chính đáng sẽ bị xử lý truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Ý nghĩa và định hướng thực hiện cho doanh nghiệp

Việc ban hành Công văn 527/TCHQ-TXNK giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với loại hình gia công xuất khẩu. Doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại quy trình quản lý kho bãi, hệ thống sổ sách kế toán và đảm bảo việc thông báo cơ sở sản xuất được thực hiện đầy đủ, chính xác để tránh các rủi ro pháp lý và bị truy thu thuế ngoài ý muốn.