Tóm tắt Công văn 5219/TCHQ-GSQL năm 2019 về xử lý hành vi khai sai mã loại hình xuất nhập khẩu

Công văn 5219/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết thống nhất các vướng mắc liên quan đến việc doanh nghiệp khai sai mã loại hình trên tờ khai hải quan. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thông quan hàng hóa, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định pháp luật.

Nguyên tắc xử lý khi khai sai mã loại hình hải quan

Tổng cục Hải quan đưa ra hướng dẫn cụ thể đối với các trường hợp người khai hải quan khai sai mã loại hình nhập khẩu hoặc xuất khẩu tùy theo từng thời điểm phát hiện sai sót:

• Trường hợp chưa thông quan hàng hóa: Nếu người khai hải quan phát hiện sai sót về mã loại hình trước thời điểm thông quan, người khai hải quan thực hiện khai bổ sung theo quy định tại Điều 20 Thông tư số 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).
• Trường hợp đã thông quan hàng hóa: Về nguyên tắc, người khai hải quan không được phép khai bổ sung để thay đổi mã loại hình đối với tờ khai đã thông quan. Tuy nhiên, đối với một số trường hợp đặc thù do nhầm lẫn khách quan và có lý do chính đáng, cơ quan hải quan sẽ xem xét xử lý hủy tờ khai cũ để đăng ký tờ khai mới theo đúng mã loại hình thực tế.

Hướng dẫn thủ tục hủy tờ khai và đăng ký tờ khai mới

Để đảm bảo việc hủy tờ khai và đăng ký lại được thực hiện thống nhất, tránh việc lợi dụng chính sách để gian lận thương mại, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện theo quy trình sau:

• Điều kiện xem xét hủy tờ khai: Việc hủy tờ khai hải quan đã thông quan chỉ được thực hiện khi người khai hải quan chứng minh được hàng hóa chưa đưa vào sản xuất, tiêu dùng hoặc chưa thay đổi nguyên trạng. Người khai hải quan phải có văn bản giải trình rõ lý do sai sót gửi Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai.
• Thẩm quyền quyết định: Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai căn cứ vào hồ sơ thực tế, giải trình của doanh nghiệp, kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu cần thiết) và các chứng từ liên quan để quyết định việc cho phép hủy tờ khai hải quan đã thông quan.
• Xử lý nghĩa vụ thuế phát sinh: Khi thực hiện hủy tờ khai cũ và đăng ký tờ khai mới, cơ quan hải quan phải kiểm tra, đối chiếu nghĩa vụ thuế. Số tiền thuế đã nộp của tờ khai bị hủy (nếu có) sẽ được xử lý theo quy định về tiền thuế nộp thừa. Doanh nghiệp phải hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế theo tờ khai mới trước khi hàng hóa được thông quan hợp pháp.

Trách nhiệm của người khai hải quan và cơ quan hải quan

Công văn cũng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các bên trong việc thực hiện thủ tục hải quan:

• Đối với người khai hải quan: Phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các nội dung khai báo trên tờ khai hải quan, bao gồm cả mã loại hình. Mọi hành vi cố tình khai sai mã loại hình nhằm mục đích trốn thuế, gian lận thương mại hoặc né tránh các chính sách quản lý mặt hàng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
• Đối với cơ quan hải quan: Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với các trường hợp yêu cầu hủy tờ khai do khai sai mã loại hình. Kịp thời phát hiện và ngăn chặn các trường hợp trục lợi chính sách, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi, hướng dẫn rõ ràng cho các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật hải quan khắc phục các sai sót vô ý trong quá trình khai báo.