Giới thiệu về Công văn 5179/TCHQ-GSQL

Công văn 5179/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc kiểm tra, áp dụng Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA). Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo thuận lợi thương mại, đồng thời đảm bảo tính thống nhất trong quy trình kiểm tra xuất xứ của cơ quan hải quan địa phương, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và các tác động từ dịch bệnh.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 5179/TCHQ-GSQL

Công văn tập trung xử lý các vấn đề thực tế phát sinh trong quá trình thông quan hàng hóa nhập khẩu có sử dụng C/O mẫu D, cụ thể như sau:

• Chấp nhận chữ ký và con dấu điện tử trên C/O mẫu D: Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong giai đoạn dịch bệnh và thúc đẩy giao dịch điện tử, Tổng cục Hải quan hướng dẫn chấp nhận C/O mẫu D được cấp dưới dạng điện tử hoặc có chữ ký và con dấu điện tử từ các nước thành viên ASEAN. Điều kiện áp dụng là thông tin trên C/O phải tra cứu được trên hệ thống Cơ chế một cửa ASEAN (ASW) hoặc trang thông tin điện tử chính thức của cơ quan cấp C/O nước xuất khẩu.
• Kiểm tra và đối chiếu thông tin trên Cơ chế một cửa ASEAN: Công văn yêu cầu các Chi cục Hải quan địa phương khi thực hiện kiểm tra C/O mẫu D điện tử phải truy cập vào hệ thống Một cửa quốc gia để đối chiếu các thông tin cốt lõi như số tham chiếu (Reference Number), tên nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu, mô tả hàng hóa, mã HS, số lượng, trọng lượng và tiêu chí xuất xứ. Trường hợp thông tin trên hệ thống khớp đúng với chứng từ giấy hoặc dữ liệu truyền tải, cơ quan hải quan sẽ chấp nhận tính hợp lệ của C/O.
• Xử lý các khác biệt nhỏ (Minor Discrepancies): Tổng cục Hải quan tái khẳng định nguyên tắc không bác bỏ C/O mẫu D chỉ vì những khác biệt nhỏ mang tính hành chính hoặc lỗi đánh máy không làm ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ của hàng hóa. Các lỗi như khác biệt nhỏ về mô tả hàng hóa, mã HS (ở cấp độ chi tiết nhưng không thay đổi bản chất tiêu chí xuất xứ), hoặc các lỗi chính tả trên hóa đơn thương mại và C/O sẽ được xem xét chấp nhận nếu hàng hóa thực tế nhập khẩu phù hợp với thông tin khai báo.
• Quy định về hóa đơn do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing): Đối với các trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (không phải là nước xuất khẩu hoặc nước nhập khẩu), công văn hướng dẫn việc kiểm tra ô số 7 (mô tả hàng hóa) và ô số 13 (các tích chọn tương ứng). Người khai hải quan phải thể hiện rõ tên và nước của công ty phát hành hóa đơn trên C/O mẫu D theo đúng quy định của Hiệp định ATIGA.
• Xác minh xuất xứ (Verification): Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O mẫu D hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục gửi thư xác minh tới cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa nhập khẩu vẫn có thể được thông quan theo mức thuế suất MFN hoặc bảo lãnh thuế, không áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt ATIGA cho đến khi có kết luận rõ ràng.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Việc ban hành Công văn 5179/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực đối với hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp:

• Rút ngắn thời gian thông quan: Hướng dẫn rõ ràng về việc kiểm tra C/O điện tử giúp giảm thiểu sự chậm trễ không đáng có tại cửa khẩu, giúp doanh nghiệp nhanh chóng đưa hàng hóa vào lưu thông.
• Giảm thiểu rủi ro pháp lý: Doanh nghiệp nắm rõ các tiêu chí kiểm tra của cơ quan hải quan để chuẩn bị hồ sơ chứng từ chính xác, hạn chế tối đa việc bị bác bỏ C/O mẫu D và bị truy thu thuế.
• Thúc đẩy giao thương trong khối ASEAN: Việc tạo điều kiện thuận lợi cho C/O mẫu D góp phần hiện thực hóa các cam kết ưu đãi thuế quan trong Hiệp định ATIGA, nâng cao năng lực cạnh tranh của chuỗi cung ứng khu vực.