Giới thiệu chung về Công văn 5087/BCT-TCNL

Công văn 5087/BCT-TCNL được Bộ Công Thương ban hành nhằm hướng dẫn thực hiện Quyết định số 11/2017/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời tại Việt Nam. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc ban đầu, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho các nhà đầu tư, tổ chức và cá nhân tham gia vào lĩnh vực điện mặt trời, đặc biệt là điện mặt trời áp mái và các dự án nối lưới.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm của Công văn 5087/BCT-TCNL

1. Hướng dẫn về quy hoạch và thủ tục đầu tư dự án điện mặt trời nối lưới

• Bổ sung quy hoạch phát triển điện lực: Các dự án điện mặt trời nối lưới chưa có trong quy hoạch phát triển điện lực phải thực hiện thủ tục trình Bộ Công Thương phê duyệt hoặc trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bổ sung vào quy hoạch theo quy định hiện hành.
• Hồ sơ đề nghị bổ sung quy hoạch: Văn bản hướng dẫn chi tiết các thành phần hồ sơ cần thiết, bao gồm báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, đánh giá tác động môi trường sơ bộ, phương án đấu nối và khả năng giải tỏa công suất của lưới điện khu vực.
• Thủ tục đầu tư: Chủ đầu tư chỉ được thực hiện các bước tiếp theo của dự án sau khi dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt bổ sung vào quy hoạch phát triển điện lực.

2. Hướng dẫn phát triển các dự án điện mặt trời áp mái (ĐMTAM)

• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các hệ thống điện mặt trời lắp đặt trên mái nhà hoặc gắn liền với công trình xây dựng do tổ chức hoặc cá nhân làm chủ sở hữu, có công suất lắp đặt không quá 01 MW và đấu nối trực tiếp vào lưới điện hạ áp hoặc trung áp của bên mua điện.
• Cơ chế mua bán điện (Bù trừ điện năng - Net-metering): Công văn hướng dẫn thực hiện cơ chế mua bán điện theo hình thức bù trừ điện năng sử dụng hệ thống đo đếm hai chiều (bi-directional meter). Trong một chu kỳ thanh toán, nếu lượng điện phát ra lớn hơn lượng điện tiêu thụ, lượng điện dư sẽ được chuyển sang chu kỳ tiếp theo. Kết thúc năm hoặc khi chấm dứt hợp đồng, lượng điện dư sẽ được bán cho bên mua điện theo giá quy định.
• Hợp đồng mua bán điện mẫu: Hướng dẫn các bên liên quan áp dụng mẫu hợp đồng mua bán điện đối với dự án điện mặt trời áp mái do Bộ Công Thương ban hành, đảm bảo tính thống nhất và bảo vệ quyền lợi của các bên.

3. Quy chuẩn kỹ thuật và yêu cầu đấu nối lưới điện

• Tiêu chuẩn thiết bị: Các thiết bị chính của dự án điện mặt trời (tấm pin quang điện, bộ biến đổi điện một chiều thành xoay chiều - inverter) phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia hoặc tiêu chuẩn quốc tế tương đương, đảm bảo an toàn vận hành và chất lượng điện năng.
• Yêu cầu đấu nối: Chủ đầu tư có trách nhiệm đầu tư toàn bộ hệ thống từ nguồn phát đến điểm đấu nối với lưới điện quốc gia. Phương án đấu nối phải được thỏa thuận thống nhất với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) hoặc đơn vị phân phối điện được ủy quyền để tránh gây quá tải hoặc mất an toàn hệ thống.

4. Trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan

• Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN): Có trách nhiệm chỉ đạo các Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực thành viên thực hiện việc đấu nối, lắp đặt công tơ hai chiều, ký kết hợp đồng mua bán điện và thanh toán tiền điện cho các chủ đầu tư dự án điện mặt trời theo đúng quy định. EVN cũng có nhiệm vụ xây dựng quy trình nội bộ đơn giản, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.
• Sở Công Thương các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về hoạt động điện lực tại địa phương; theo dõi, kiểm tra việc thực hiện các dự án điện mặt trời; tổng hợp báo cáo Bộ Công Thương về tình hình phát triển điện mặt trời trên địa bàn định kỳ hoặc đột xuất.
• Các chủ đầu tư dự án: Phải tuân thủ nghiêm túc các quy định về đầu tư xây dựng, an toàn phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường và các tiêu chuẩn kỹ thuật vận hành hệ thống điện.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với thị trường năng lượng tái tạo

Công văn 5087/BCT-TCNL đã kịp thời giải quyết các điểm nghẽn về mặt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho việc xã hội hóa đầu tư vào nguồn năng lượng sạch. Nhờ có hướng dẫn chi tiết này, phong trào lắp đặt điện mặt trời áp mái tại các hộ gia đình, nhà xưởng và tòa nhà công sở đã bùng nổ mạnh mẽ trong giai đoạn sau năm 2017, góp phần giảm áp lực cung ứng điện cho hệ thống điện quốc gia và thúc đẩy mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.